വേഗത്തിലുള്ള വിചാരണയ്ക്കുള്ള അവകാശം പ്രതിയുടെ മാത്രമല്ല, ഇരയുടെയും “വിലപ്പെട്ട അവകാശം” ആണെന്ന് നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് കൊലപാതകക്കേസിലെ വിചാരണ നിർത്തിവച്ച അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി. ജസ്റ്റിസുമാരായ കെ.വി. വിശ്വനാഥൻ, അരുൺ പള്ളി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഈ നിർണ്ണായക വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
പ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങളും വിധിയും
- സെഷൻസ് കോടതി വിധി: കേസിൽ സെഷൻസ് കോടതി വിചാരണ പൂർത്തിയാക്കുകയും, ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 302 പ്രകാരം എല്ലാ പ്രതികളെയും കുറ്റക്കാരാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
- ഗുണ്ടാ നിയമവും മുൻഗണനയും: ഉത്തർപ്രദേശ് ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും നിയമപ്രകാരമുള്ള നടപടികൾക്ക് മുൻഗണന നൽകണമെന്ന് മാത്രമാണ് സെക്ഷൻ 12 ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ഈ നടപടികൾ തീരുന്നതുവരെ മറ്റ് കേസുകളിലെ വിചാരണ മരവിപ്പിക്കുകയല്ല ഇതിന്റെ അർത്ഥമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
- ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദം: വേഗത്തിലുള്ള വിചാരണയ്ക്കുള്ള അവകാശം ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം വകുപ്പ് ഉറപ്പുനൽകുന്നുണ്ടെന്നും, വിചാരണയിലെ അമിതമായ കാലതാമസം സമൂഹത്തിന് പൊതുവെ ദോഷകരമാണെന്നും ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു. പ്രതികളുടെ വ്യാഖ്യാനം അംഗീകരിച്ചാൽ അത് നീതിന്യായ പ്രക്രിയയെ പരിഹസിക്കുന്നതിന് തുല്യമാവുമെന്നും കോടതി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം
2023 സെപ്റ്റംബറിലാണ് മരിച്ചയാളുടെ സഹോദരൻ നൽകിയ പരാതിയിൽ ഒമ്പത് പേർക്കെതിരെ എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. സഹോദരനെ പ്രതികൾ മർദ്ദിച്ചു കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നായിരുന്നു കേസ്. തുടർന്ന് 2024 ജനുവരിയിൽ യുപി ഗുണ്ടാ നിയമപ്രകാരവും പ്രതികൾക്കെതിരെ കേസെടുക്കുകയുണ്ടായി.
ഗുണ്ടാ നിയമപ്രകാരമുള്ള നടപടികൾക്ക് മുൻഗണന നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് പ്രതികൾ വിചാരണ കോടതിയെ സമീപിച്ചെങ്കിലും അപേക്ഷ തള്ളിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇതിനെതിരെ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ച പ്രതികൾക്ക് കൊലപാതക കേസിലെ വിചാരണ നിർത്തിവച്ചുകൊണ്ട് അനുകൂല ഉത്തരവ് ലഭിക്കുകയായിരുന്നു. ഹൈക്കോടതിയുടെ ഈ ഉത്തരവാണ് സുപ്രീം കോടതി ഇപ്പോൾ പൂർണ്ണമായും റദ്ദാക്കിയിരിക്കുന്നത്.
