ബിഹാറിലെ കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ‘ടെൻഡർ അഴിമതി’യിൽ ഒരു ഉന്നത കോൺട്രാക്ടർ, ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ, വിരമിച്ച സർക്കാർ എഞ്ചിനീയർ, രണ്ട് ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവർക്കെതിരെ അടുത്തിടെ എടുത്ത നടപടി, സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻ്റെ അഴിമതിക്കെതിരായ വളരെ കൊട്ടിഘോഷിക്കപ്പെട്ട സീറോ ടോളറൻസ് നയത്തിലെ ഒരു വലിയ ലംഘനത്തെ തുറന്നുകാട്ടി.
കഴിഞ്ഞ രണ്ടാഴ്ചക്കിടെ ടെൻഡർ അഴിമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ബിഹാറിൽ അറസ്റ്റുകൾ, സസ്പെൻഷനുകൾ, റെയ്ഡുകൾ എന്നിവ നടന്നത് അപ്രതീക്ഷിത നീക്കത്തിലൂടെയാണ്.
അറസ്റ്റുകളും പിടിച്ചെടുക്കലുകളും
മെയ് 27ന്, ബീഹാർ പോലീസിൻ്റെ പ്രത്യേക വിജിലൻസ് യൂണിറ്റ് (എസ്വിയു) ടെൻഡർ അഴിമതിയിലെ മുഖ്യപ്രതിയെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ഉന്നത കോൺട്രാക്ടർ ഋഷു കുമാർ സിൻഹയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.
സിൻഹയുടെ പട്നയിലെ വസതിയിൽ നടത്തിയ റെയ്ഡിൽ രണ്ട് കോടി രൂപ പണവും, രണ്ട് കോടിയിലധികം വിലമതിക്കുന്ന സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, വജ്രാഭരണങ്ങളും പിടിച്ചെടുത്തു. കൂടാതെ 47 ഭൂമി വാങ്ങലുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി രേഖകൾ, നിക്ഷേപ രേഖകൾ, ബാങ്ക് വിശദാംശങ്ങൾ, ഒറിജിനൽ പേപ്പറുകൾ എന്നിവയും കണ്ടെടുത്തു.
ഋഷു സിൻഹയുടെ അടുത്ത സഹായി സന്തോഷ് കുമാറിനെയും എസ്വിയു അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.
“സർക്കാർ ടെൻഡറുകൾ നേടിയെടുക്കുന്നതിനായി വിവിധ വകുപ്പുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഋഷു സിൻഹ കൈക്കൂലി നൽകിയതിന് തെളിവുകൾ ഞങ്ങളുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭിച്ചു,” -അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു എസ്വിയു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പറഞ്ഞു.
രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം, മെയ് 30ന്, ടെൻഡർ അഴിമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സംസ്ഥാന സർക്കാർ രണ്ട് ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഡോ. യോഗേഷ് കുമാർ സാഗർ (2017 ബാച്ച്), അഭിലാഷ കുമാരി ശർമ്മ (2014 ബാച്ച്) എന്നിവരെ സസ്പെൻഡ് ചെയ്തു.
ജൂൺ 10ന്, ടെൻഡർ അഴിമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കെട്ടിട നിർമ്മാണ വകുപ്പിലെ മുൻ ചീഫ് എഞ്ചിനീയർ തരിണി ദാസ്, ധനകാര്യ വകുപ്പിലെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി മുമുക്ഷു ചൗധരി, നഗരവികസന, ഭവന വകുപ്പിലെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് എഞ്ചിനീയർ ഉമേഷ് കുമാർ സിംഗ് എന്നീ മൂന്ന് സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ എസ്വിയു അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.
ടെണ്ടർ അഴിമതിയിൽ പ്രതിയായ മറ്റൊരു മുതിർന്ന ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെ കണ്ടെത്താനായില്ല, എസ്വിയു സംഘം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ വസതിയിൽ റെയ്ഡ് നടത്തിയതിന് ശേഷം അദ്ദേഹം ഒളിവിലാണെന്നും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.
ഇഡിയുടെ ഇടപെടലും വൈകിയ നടപടിയും
മെയ് 13ന്, ഋഷു സിൻഹ ഉൾപ്പെട്ട കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ നിരോധന നിയമ (പിഎംഎൽഎ) കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, പട്ന, ബീഹാറിലെ മുസാഫർപൂർ, ഗുജറാത്തിലെ സൂറത്ത്, ഹരിയാനയിലെ പാനിപ്പത്ത് എന്നിവയുൾപ്പെടെ രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ഒമ്പത് വ്യത്യസ്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇഡി റെയ്ഡ് നടത്തി.
കുറ്റകരമായ നിരവധി തെളിവുകളും രേഖകളും ഇഡി പിടിച്ചെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. അര ഡസനോളം മുതിർന്ന ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഒരു ഡസനിലധികം സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരും എസ്വിയുവിൻ്റെ നിരീക്ഷണത്തിലാണ്.
സംസ്ഥാന സര്ക്കാര് ഏജന്സികള് ഇടയ്ക്കിടെ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളില് റെയ്ഡ് നടത്തുകയും പണവും ആഭരണങ്ങളും കണ്ടെടുക്കുകയും അഴിമതി കേസുകളില് വ്യക്തിഗത സര്ക്കാര് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്, ടെണ്ടര് അഴിമതിയില് പങ്കുണ്ടെന്ന് ആരോപിച്ച് ഏതാനും ദിവസങ്ങള്ക്കുള്ളില് നിരവധി ശക്തരായ ആളുകള്ക്കെതിരെ എസ്വിയു നടപടി സ്വീകരിച്ച രീതി അമ്പരപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു.
കഴിഞ്ഞ വർഷം മുതൽ മുതിർന്ന മന്ത്രിമാർക്ക് ടെൻഡർ അഴിമതിയെ കുറിച്ച് അറിയാമായിരുന്നിട്ടും, ടെൻഡർ അഴിമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തെളിവുകൾ സഹിതമുള്ള ഇഡി അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് സമർപ്പിക്കുകയും നടപടിയെടുക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തതോടെ കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങിത്തുടങ്ങി.
താമസിയാതെ, 2025 ഏപ്രിൽ 30ന് എസ്വിയു എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. എന്നാൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഒരു വർഷത്തിലേറെയായി ഇഡി റിപ്പോർട്ടിൽ ഇരുന്നു, ഉൾപ്പെട്ടതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്നവർക്കെതിരെ നടപടിയെടുത്തില്ല.
രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും ആരോപണങ്ങളും
“ടെൻഡർ അഴിമതിയിലെ പ്രതികൾക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ഒരു വർഷത്തിലധികം സമയമെടുത്തു. ഇത് തന്നെ വൈകിയ നടപടിയേയും, ടെൻഡർ അഴിമതി മറച്ചുവെക്കാനുള്ള ശ്രമത്തേയും, ഗുരുതരമായ ഒരു അഴിമതി കേസിനേയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു,” പട്നയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകൻ പറയുന്നു.
ബിഹാറിലെ മുൻ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, അറസ്റ്റിലായ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ബലിയാടുകളാണ്.
“ടെണ്ടർ അഴിമതിയിൽ ശക്തരായ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെയും പങ്കാളിത്തം സംശയിക്കപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ വലിയ മത്സ്യങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് സംരക്ഷണം ഉള്ളതിനാൽ എസ്വിയു ചെറിയ മത്സ്യങ്ങളെ മാത്രമേ ലക്ഷ്യം വച്ചിട്ടുള്ളൂ,” -വിരമിച്ച ഡിജിപി പറഞ്ഞു.
ഋഷു ശ്രീയുടെ വസതിയിൽ നിന്ന് വസ്തുക്കൾ പിടിച്ചെടുത്തു.
റിഷു സിൻഹയുടെ സ്വാധീനവും ഉയർച്ചയും
നിലവിൽ പട്നയിലെ ഒരു ജയിലിലുള്ള ഋഷു സിൻഹക്ക് നഗരവികസനം, ആരോഗ്യം, ജലവിഭവം, പൊതുജനാരോഗ്യ എഞ്ചിനീയറിംഗ് വകുപ്പുകളിൽ മികച്ച സ്വാധീനമുണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
“അദ്ദേഹം തൻ്റെ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കായി വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ ടെൻഡറുകളിൽ കൃത്രിമം കാണിക്കുകയും ഉന്നത ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സഹായത്തോടെ മറ്റുള്ളവർക്ക് കരാർ ജോലികൾ ഉറപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്നു,” -എന്ന് ഒരു വൃത്തങ്ങൾ ആരോപിക്കുന്നു.
39 -കാരനായ സിൻഹ, ശക്തമായ ഐഎഎസ് ലോബിയുമായി അടുത്ത ബന്ധം വളർത്തിയെടുത്തു. ഇത് സർക്കാർ ടെൻഡറുകളും കരാറുകളും നേടാൻ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു.
ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിദേശ യാത്രകൾ സ്പോൺസർ ചെയ്തതായും, വിലകൂടിയ സമ്മാനങ്ങൾ നൽകിയതായും, മറ്റ് ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകിയതായും ആരോപണമുണ്ട്.
2024 ജൂണിൽ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ സാഗറിൻ്റെയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ എട്ട് കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും യൂറോപ്പ് യാത്രകൾക്ക് സിൻഹ പണം നൽകിയതായി ഇഡി സംസ്ഥാന സർക്കാരിനെ അറിയിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.
ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥയായ ശർമ്മയുടെ വസതിയിൽ മേൽക്കൂര പൂന്തോട്ടം നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി 9 ലക്ഷം രൂപ നൽകിയതായും ഗോവ, ഹൈദരാബാദ്, ഡൽഹി എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള യാത്രകൾക്ക് സ്പോൺസർ ചെയ്തതായും ഇഡി അവകാശപ്പെട്ടു. ശർമ്മയുടെ കുടുംബത്തിന് ഐഫോണുകൾ സമ്മാനമായി നൽകിയതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.
ചില കണക്കുകൾ പ്രകാരം സിൻഹയുടെ ആസ്തി കുറഞ്ഞത് 200 കോടി രൂപയെങ്കിലും വരും.
“വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട്, നൂറുകണക്കിന് കോടി രൂപ വിലമതിക്കുന്ന ഒരു ഡസനോളം സർക്കാർ വകുപ്പുകളുടെ ടെൻഡറുകളും കരാറുകളും അദ്ദേഹം എളുപ്പത്തിൽ നേടി,” -ആരോഗ്യ വകുപ്പിലെ ഒരു മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പറയുന്നു.
“ആയിരക്കണക്കിന് കോടി രൂപയുടെ വികസന, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പദ്ധതികളിലാണ് ബീഹാർ സർക്കാരിൻ്റെ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്, അതിനാൽ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള ടെൻഡറുകളോ കരാറുകളോ നേടുന്നതിന് സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് മാന്യമായ കമ്മീഷൻ നൽകുന്നതിനായി അദ്ദേഹം ഒരു ശൃംഖല സൃഷ്ടിച്ചു.”
ബിഹാറിലെ ആദ്യത്തെ ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി മുഖ്യമന്ത്രി സാമ്രാട്ട് ചൗധരി സർക്കാർ ചുമതലയേറ്റ് ഒരു മാസത്തിന് ശേഷമാണ് സിൻഹക്കെതിരെ നടപടി സ്വീകരിച്ചത്.
