ജൂൺ ഒന്നിന് റഷ്യയിൽ ഉക്രെയ്ൻ നടത്തിയ ഡ്രോൺ ആക്രമണത്തിന് ഒരു ദിവസത്തിന് ശേഷം, ഇസ്‌താംബൂളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചകൾ നടന്നു. കൂടിക്കാഴ്‌ച വെറുമൊരു ഔപചാരികത മാത്രമായിരുന്നില്ല. യുദ്ധത്തിൻ്റെ ദിശ മാറ്റാൻ സാധ്യതയുള്ള ചില കാര്യങ്ങൾ അതിൽ ചർച്ച ചെയ്‌തു.
ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം മാധ്യമങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്‌തുകൊണ്ട് റഷ്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച വ്‌ളാഡിമിർ മെഡിൻസ്‌കി, റഷ്യ തുർക്കിക്ക് വ്യവസ്ഥകളുടെ വിശദമായ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുള്ള പട്ടിക കൈമാറിയതായി വ്യക്തമാക്കി.
റഷ്യയുടെ നയതന്ത്ര സമ്മർദ്ദമോ?
മെഡിൻസ്‌കിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ആദ്യ ഭാഗത്തിൽ സ്ഥിരമായ സമാധാനം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. രണ്ടാം ഭാഗം വെടിനിർത്തലിൻ്റെ പ്രായോഗിക രൂപത്തിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. ചർച്ചകൾ പൂർണമായും പരാജയപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഈ മെമ്മോറാണ്ടം കൂടുതൽ അവലോകനത്തിനായി ഉക്രേനിയൻ പക്ഷം സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ സംരംഭത്തിൽ മാനുഷിക നടപടിയായി മരിച്ച 6,000 സൈനികരുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ ഉക്രെയ്‌നിന് കൈമാറാൻ റഷ്യ വാഗ്‌ദാനം ചെയ്‌തു. ഇത് ഏകപക്ഷീയമായ തീരുമാനമാണ്. യുദ്ധത്തിൻ്റെ ക്രൂരതക്കിടയിലുള്ള ഒരു സെൻസിറ്റീവ് വശം ഇത് എടുത്തു കാണിക്കുന്നു.
തടവുകാരുടെ കൈമാറ്റം
‘എല്ലാവർക്കും എല്ലാവർക്കും’ എന്ന തത്വത്തിന് കീഴിലുള്ള തടവുകാരുടെ കൈമാറ്റമായിരുന്നു ചർച്ചകളിലെ ഒരു പ്രധാന കാര്യം. ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റവർ, രോഗികൾ, 25 വയസിന് താഴെയുള്ള സൈനികർ എന്നിവരുടെ കൈമാറ്റവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇരുവശത്ത്‌ നിന്നും കുറഞ്ഞത് 1,000 തടവുകാരെയെങ്കിലും കൈമാറുമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ നടപടിയോടെ, മാനുഷിക പരിഗണനയിൽ യുദ്ധത്തിൽ ചില ആശ്വാസം പ്രതീക്ഷിക്കാം.
പരിമിതമായ വെടിനിർത്തൽ
അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽ 2-3 ദിവസത്തേക്ക് ഒരു ഹ്രസ്വകാല വെടിനിർത്തൽ റഷ്യ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. അങ്ങനെ അവിടെ കിടക്കുന്ന ഉക്രേനിയൻ സൈനികരുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനും അവർക്ക് മാന്യമായ വിടവാങ്ങൽ നൽകാനും കഴിയും. ഈ നിർദ്ദേശം റഷ്യയുടെ യുദ്ധനയത്തിൽ ഒരു വഴക്കവും കാണിക്കുന്നു. പക്ഷേ, അതിന് പിന്നിലെ തന്ത്രപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങളെ നിഷേധിക്കാനാവില്ല.
സത്യവും രാഷ്ട്രീയവും
“1.5 ദശലക്ഷം കുട്ടികളെ തട്ടിക്കൊണ്ടു പോയി” എന്ന ഉക്രെയ്‌നിൻ്റെ അവകാശവാദം മെഡിൻസ്‌കി തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ആ സംഖ്യ രണ്ട് ദശലക്ഷത്തിൽ നിന്ന്, ഇപ്പോൾ 20,000 ആയി, വെറും 339 പേരുകളായി കുറഞ്ഞു എന്ന് പറഞ്ഞു. ഈ കുട്ടികളെ ബലമായി കൊണ്ടുപോയതല്ല. മറിച്ച് യുദ്ധമേഖലയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുത്തിയത് ആണെന്നാണ് റഷ്യ അവകാശപ്പെടുന്നത്. റഷ്യയുടെ കണക്കനുസരിച്ച്, 101 കുട്ടികളെ അവരുടെ കുടുംബങ്ങളുമായി വീണ്ടും ഒന്നിച്ചു.
അന്താരാഷ്ട്ര സഹതാപം നേടുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രചാരണ തന്ത്രമായും കുട്ടികളുടെ പ്രശ്‌നം ഉപയോഗിച്ചിരിക്കാമെന്ന് ഈ പ്രസ്‌താവന സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, യാഥാർത്ഥ്യത്തിനും ആരോപണങ്ങൾക്കും ഇടയിലുള്ള വിടവ് നികത്താൻ സ്വതന്ത്രമായ അന്വേഷണവും സുതാര്യതയും ആവശ്യമാണ്.
ചർച്ചകളുടെ തണുത്ത പ്രതീക്ഷകൾ
ഇസ്‌താംബുൾ ചർച്ചകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഇരുപക്ഷവും ഇപ്പോഴും ചില തലങ്ങളിൽ സംഭാഷണത്തിന് തുറന്നിരിക്കുന്നു എന്നാണ്. മാനുഷികവും തന്ത്രപരവുമായ വശങ്ങളിൽ റഷ്യ മുൻകൈ എടുത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഉക്രെയ്‌നിൻ്റെ നിലപാട് ഇതുവരെ ജാഗ്രതയോടെയും തുറന്നതും ആയിരുന്നു.