ഉദ്ധവും രാജ് താക്കറെയും ഒരേ വേദിയിൽ; അമ്പരക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് ഫഡ്‌നാവിസ്

മുംബൈ: മഹാരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് വേദിയായി മുംബൈയിൽ നടന്ന പുസ്തക പ്രകാശന ചടങ്ങ്. മുഖ്യമന്ത്രി ദേവേന്ദ്ര ഫഡ്‌നാവിസിനൊപ്പം ശിവസേന (ഉദ്ധവ് ബാലാസാഹേബ് താക്കറെ) അധ്യക്ഷൻ ഉദ്ധവ് താക്കറെയും മഹാരാഷ്ട്ര നവനിർമാൺ സേന (എംഎൻഎസ്) അധ്യക്ഷൻ രാജ് താക്കറെയും ഒരേ വേദിയിലെത്തി. മൂന്ന് നേതാക്കളും ഒരുമിച്ച് വേദി പങ്കിട്ടതിൽ അത്ഭുതപ്പെടേണ്ടതില്ലെന്നും അത് മഹാരാഷ്ട്രയുടെ രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും ഫഡ്‌നാവിസ് പ്രതികരിച്ചു.

75 കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകളുടെ രചനകളും വ്യക്തിവിവരങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തിയ പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രകാശന ചടങ്ങിലായിരുന്നു നേതാക്കളുടെ സംഗമം. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ തമ്മിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും കലാ-സാംസ്കാരിക വേദികളിൽ ഒരുമിച്ച് പങ്കെടുക്കുന്ന പാരമ്പര്യം മഹാരാഷ്ട്രയ്ക്കുണ്ടെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി പറഞ്ഞു.

“ഞങ്ങൾ ഒരേ വേദി പങ്കിടുന്നത് കണ്ട് ചിലർ അത്ഭുതപ്പെടുന്നത് എന്തിനാണെന്ന് അറിയില്ല. ഞങ്ങൾക്ക് അതിൽ അത്ഭുതമില്ല. വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളിലുള്ളവർക്ക് ഒരേ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനും ഒരുമിച്ച് ചിരിക്കാനും ചായ കുടിക്കാനുമൊക്കെ കഴിയും. ഇത് മഹാരാഷ്ട്രയുടെ രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യമാണ്,” ഫഡ്‌നാവിസ് പറഞ്ഞു.

വേർപിരിയലും പഴയ ബന്ധവും

ചടങ്ങിനിടെ ഉദ്ധവ് താക്കറെയുമായുള്ള മുൻകാല ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചും മുഖ്യമന്ത്രി പരാമർശിച്ചു. 2019 വരെ ഉദ്ധവ് വിളിക്കുമ്പോഴെല്ലാം താൻ അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിക്കാറുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം വിളിച്ചിട്ടില്ലെന്നും ഫഡ്‌നാവിസ് പറഞ്ഞു.

“2019 വരെ ഉദ്ധവ് ജി എന്നെ വിളിക്കുമ്പോഴെല്ലാം ഞാൻ പോകുമായിരുന്നു. 2019ന് ശേഷം അദ്ദേഹം വിളിച്ചിട്ടില്ല. ഞാൻ കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു,” എന്നായിരുന്നു മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പരാമർശം.

2019ലെ മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് പിന്നാലെയാണ് ബിജെപിയും അവിഭക്ത ശിവസേനയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വഷളായത്. മുഖ്യമന്ത്രി പദം പങ്കിടുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കത്തെത്തുടർന്ന് ദീർഘകാല സഖ്യകക്ഷികളായിരുന്ന ഇരുപാർട്ടികളും വേർപിരിയുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് മഹാരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പ്രധാന എതിരാളികളായി ഇരുകൂട്ടരും മാറി.

കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾക്കായി പ്രത്യേക ഗാലറി

മുംബൈയിൽ കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകളുടെ സൃഷ്ടികൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനായി പ്രത്യേക ഗാലറി സ്ഥാപിക്കാനുള്ള നിർദേശവും ഫഡ്‌നാവിസ് മുന്നോട്ടുവച്ചു. ഇതിനായി സർക്കാർ തലത്തിൽ മുൻകൈയെടുക്കുമെന്നും ഉദ്ധവ്, രാജ് താക്കറെ എന്നിവരുടെ പിന്തുണ തേടുമെന്നും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു.

കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകളുടെ രചനകൾ സംരക്ഷിക്കുകയും പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് അവ പരിചയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഗാലറിയുടെ ലക്ഷ്യം.

കാർട്ടൂണിംഗ് അസാധാരണമായ ഒരു കലാരൂപമാണെന്നും ഒരു കാർട്ടൂണിന് എഡിറ്റോറിയലിന് തുല്യമായ ആശയം വളരെ ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ കഴിയുമെന്നും മുഖ്യമന്ത്രി പറഞ്ഞു.

രാഷ്ട്രീയക്കാർ പലപ്പോഴും കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകളുടെ പരിഹാസത്തിന് വിഷയമാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ തങ്ങളെക്കുറിച്ച് കാർട്ടൂണുകൾ വരയ്ക്കുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയക്കാർ അസ്വസ്ഥരാകേണ്ടതില്ലെന്നും അത് ആസ്വദിക്കുകയാണ് വേണ്ടതെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

മറാത്തി കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ പതിറ്റാണ്ടുകളായി രാഷ്ട്രീയ സംഭവവികാസങ്ങളും സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങളും തങ്ങളുടെ സൃഷ്ടികളിലൂടെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നും മുഖ്യമന്ത്രി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

രാജ് താക്കറെയുടെ കാർട്ടൂൺ ഓർമകൾ

ചടങ്ങിൽ സംസാരിച്ച രാജ് താക്കറെ, താക്കറെ കുടുംബത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ചിത്രകാരൻ ഉദ്ധവ് താക്കറെയാണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. 1979ലാണ് താൻ ആദ്യമായി കാർട്ടൂൺ വരച്ചതെന്നും അദ്ദേഹം ഓർത്തെടുത്തു.

താക്കറെ കുടുംബം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന ‘മാർമിക്’ മാസികയിലാണ് തന്റെ ആദ്യ കാർട്ടൂൺ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതെന്നും രാജ് പറഞ്ഞു.

കാർട്ടൂണിംഗിൽ വരകളുടെ കൃത്യതയ്ക്കും സൂക്ഷ്മമായ നിരീക്ഷണത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. കലാകാരന്റെ ആത്മാഭിമാനവും സമൂഹത്തെ നിരീക്ഷിക്കാനുള്ള കഴിവും കാർട്ടൂണുകളുടെ മികവിനെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

കലയും സംസ്കാരവും മുൻനിർത്തിയുള്ള പൊതുവേദികളിൽ രാഷ്ട്രീയ വ്യത്യാസങ്ങൾ മറന്ന് ഒത്തുചേരുന്നത് മഹാരാഷ്ട്രയുടെ ദീർഘകാല പാരമ്പര്യമാണെന്നും രാജ് താക്കറെ വ്യക്തമാക്കി.

ഏറ്റവും വലിയ ആയുധം ബ്രഷ്: ഉദ്ധവ് താക്കറെ

കാർട്ടൂണിംഗിൽ ഒരു കലാകാരന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുധം ബ്രഷാണെന്ന് ഉദ്ധവ് താക്കറെ പറഞ്ഞു. ചിത്രങ്ങളിലൂടെയും വരകളിലൂടെയും നേരിട്ട് പറയാത്ത കാര്യങ്ങൾ പോലും വായിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന ‘വരികൾക്കിടയിലെ വായന’യുടെ പ്രാധാന്യവും അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു.

കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ അനുഭവങ്ങളും പിതാവ് ബാൽ താക്കറെയുടെ കാർട്ടൂണുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ‘ഫട്കരെ’ എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പിന്നിലെ അനുഭവങ്ങളും ഉദ്ധവ് പങ്കുവച്ചു.

സമൂഹത്തിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പൊള്ളത്തരങ്ങളും തുറന്നുകാട്ടുന്നതിൽ കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ബാൽ താക്കറെയുടെ സ്മാരകത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാർട്ടൂണുകൾക്കും ഇടം നൽകുമെന്നും ഉദ്ധവ് അറിയിച്ചു.

നൂറുവർഷത്തെ കാർട്ടൂൺ ചരിത്രം

‘മഹാരാഷ്ട്ര ചി ഹാസ്യരേശ’ എന്ന പുസ്തകമാണ് ചടങ്ങിൽ പ്രകാശനം ചെയ്തത്. ഏകദേശം ഒരു നൂറ്റാണ്ടിന്റെ കാർട്ടൂൺ ചരിത്രവും 75 കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകളുടെ സംഭാവനകളും രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഈ സമാഹാരം ചരിത്രപരമായി ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണെന്ന് ഫഡ്‌നാവിസ് പറഞ്ഞു.

പഴയ കാർട്ടൂണുകളും അവയുടെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലവും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ പുസ്തകം നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

പുസ്തകത്തിന്റെ സമാഹരണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ എഡിറ്റർ പ്രശാന്ത് കുൽക്കർണിയെയും പ്രസാധകരായ ഗ്രന്ഥാലിയെയും മുഖ്യമന്ത്രി അഭിനന്ദിച്ചു. ചടങ്ങിനിടെ രാജ് താക്കറെയുടെ കാർട്ടൂൺ വരയ്ക്കാനുള്ള കഴിവിനെ പരാമർശിച്ച ഫഡ്‌നാവിസ്, തന്റെ ചിത്രം വരയ്ക്കുകയാണെങ്കിൽ മൂക്ക് അൽപ്പം വലുതാക്കി വരയ്ക്കണമെന്നും തമാശരൂപേണ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

രാഷ്ട്രീയമായി വ്യത്യസ്ത ചേരികളിലുള്ള മൂന്ന് നേതാക്കൾ ഒരേ വേദിയിലെത്തിയ ചടങ്ങ് മഹാരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ നേതാക്കൾ തന്നെ വ്യക്തമാക്കിയതുപോലെ, കലയും സംസ്കാരവും രാഷ്ട്രീയ അതിർവരമ്പുകൾ മറികടക്കുന്ന പൊതുവേദികളാണ്.