ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റുകൾ നമ്മുടെ നിത്യജീവിതത്തിലെ പണമിടപാടുകൾ വളരെ എളുപ്പമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും, ഒരു കടയിലോ മറ്റോ നിൽക്കുമ്പോൾ യുപിഐ (UPI) ഇടപാട് പരാജയപ്പെടുകയും ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് പണം നഷ്ടമാവുകയും ചെയ്താൽ അത് വലിയ തലവേദനയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. പണം എന്ന് തിരികെ കിട്ടും എന്നോർത്ത് പലരും മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തിലാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ, ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ പണം തിരികെ ലഭിക്കാൻ വൈകിയാൽ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരത്തിന് നിയമപരമായി അർഹതയുണ്ട് എന്ന കാര്യം പലർക്കും അറിയില്ല.
എന്താണ് ആർബിഐ (RBI) നിയമം?
ഭാരതീയ റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ (RBI) മാർഗനിർദേശമനുസരിച്ച്, പരാജയപ്പെട്ട ഒരു യുപിഐ ഇടപാട് T+1 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ (ഇടപാട് ദിവസം + ഒരു പ്രവൃത്തിദിനം) റദ്ദാക്കി പണം തിരികെ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഈ നിശ്ചിത സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ പണം തിരികെ നൽകാൻ ബാങ്കുകളോ ആപ്പുകളോ കാലതാമസം വരുത്തിയാൽ, പണം തിരികെ ലഭിക്കുന്നത് വരെ ഓരോ ദിവസത്തെ കാലതാമസത്തിനും 100 രൂപ വീതം ബാങ്ക് ഉപയോക്താവിന് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണം.
പരാതി നൽകേണ്ടത് എങ്ങനെ?
യുപിഐ ഇടപാട് പരാജയപ്പെട്ടാൽ പണം തിരികെ ലഭിക്കുന്നതിനായി താഴെ പറയുന്ന ഘട്ടങ്ങൾ പാലിക്കാവുന്നതാണ്:
- കാത്തിരിക്കുക: ഇടപാട് നടന്ന ദിവസം കഴിഞ്ഞ് ഒരു പ്രവൃത്തിദിനം കൂടി പണം തിരികെ ലഭിക്കാനായി കാത്തിരിക്കുക (T+1 days).
- ആപ്പിൽ പരാതിപ്പെടുക: പണം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഗൂഗിൾ പേ (Google Pay), ഫോൺപേ (PhonePe), പേടിഎം (Paytm) തുടങ്ങിയ നിങ്ങളുടെ യുപിഐ ആപ്പിലെ ‘Transaction History’ പരിശോധിക്കുക. പരാജയപ്പെട്ട ട്രാൻസാക്ഷൻ ക്ലിക്ക് ചെയ്താൽ കാണുന്ന ‘Report Issue’ അല്ലെങ്കിൽ ‘Raise a Complaint’ ഓപ്ഷനുകൾ വഴി പരാതി നൽകാം.
- വിവരങ്ങൾ നൽകുക: പരാതി നൽകുമ്പോൾ ട്രാൻസാക്ഷൻ ഐഡി, തുക, തീയതി, സ്വീകർത്താവിന്റെ യുപിഐ ഐഡി അല്ലെങ്കിൽ അക്കൗണ്ട് വിവരങ്ങൾ എന്നിവ നൽകണം. സാധ്യമെങ്കിൽ സ്ക്രീൻഷോട്ടും ഉൾപ്പെടുത്തുക.
- RBI CMS പോർട്ടൽ: ആപ്പുകളിൽ പരാതി നൽകിയിട്ടും പരിഹാരമായില്ലെങ്കിൽ ആർബിഐയുടെ പരാതി പരിഹാര പോർട്ടലായ cms.rbi.org.in വഴി പരാതി നൽകാവുന്നതാണ്.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യം
പരാജയപ്പെട്ട ഇടപാടുകൾ വഴി സ്വീകർത്താവിന് പണം ലഭിക്കാതെ വരുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ഈ നഷ്ടപരിഹാരത്തിന് അർഹതയുള്ളത്. എന്നാൽ, ഉപയോക്താവിന്റെ പിഴവ് മൂലം തെറ്റായ യുപിഐ ഐഡിയോ അക്കൗണ്ട് വിവരമോ നൽകി മറ്റൊരാൾക്ക് പണം അയച്ചു പോയാൽ ഈ നിബന്ധനകൾ ബാധകമാകില്ല.
