യുഎസും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ദീർഘകാല സംഘർഷങ്ങൾ അവസാനിപ്പിച്ച് നിർണായകമായ ഒരു സമാധാന കരാറിലെത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നയതന്ത്രപരമായി വലിയ വഴിത്തിരിവാണ് കണ്ടത്. പാകിസ്ഥാൻ സൈനിക മേധാവി ജനറൽ അസിം മുനീറിൻ്റെ മധ്യസ്ഥ ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന്, ഖത്തർ പ്രധാനമന്ത്രി മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ അൽ-താനി ഈ നിർണായക ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്തു. യുഎസ് നിർദ്ദേശിച്ച ഒരു പേജ് കരാറിനോടുള്ള ഇറാൻ്റെ പ്രതികരണത്തെ വാഷിംഗ്ടൺ പൂർണമായും നിരസിച്ചു.
ഇത് പൂർണമായും അസ്വീകാര്യമാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. ഇത് ചർച്ചകളെ പുതിയതും വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതുമായ ഒരു ഘട്ടത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. മിയാമിയിൽ യുഎസ് നേതൃത്വവുമായി നടത്തിയ തീവ്രമായ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം, പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഖത്തർ പ്രധാനമന്ത്രി അൽ- താനി ഇപ്പോൾ ഇറാനിയൻ നേതാക്കളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്താൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്.
അസിം മുനീറിൻ്റെ ശ്രമങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടി നേരിട്ടു
സമാധാന കരാറിൽ മധ്യസ്ഥത വഹിക്കാനുള്ള പാകിസ്ഥാൻ സൈനിക മേധാവി അസിം മുനീറിൻ്റെ ശ്രമങ്ങൾക്ക് വലിയ തിരിച്ചടി നേരിട്ടു. ഇറാൻ യുഎസ് നിബന്ധനകളിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാൻ പൂർണമായും വിസമ്മതിച്ചു. കൂടാതെ യുഎസ് നിബന്ധനകൾക്ക് വഴങ്ങില്ലെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതി ഈ ചർച്ചകളിലെ ഏറ്റവും വലിയ തടസമായി തുടരുന്നു. യുഎസ് നിർദ്ദേശത്തിൻ്റെ മുൻവ്യവസ്ഥയായ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ സൗകര്യങ്ങൾ പൊളിച്ചുമാറ്റാൻ ഇറാൻ പൂർണമായും വിസമ്മതിച്ചു.
ഇറാൻ്റെ ഉറച്ച നിലപാടിനെ തുടർന്ന്, ഇറാൻ്റെ എതിർ നിർദ്ദേശത്തെ അമേരിക്കയും തള്ളിക്കളഞ്ഞു. പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് തന്നെ ഒരു സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റിൽ ഈ നിലപാട് സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഇറാൻ്റെ പ്രതികരണം അസ്വീകാര്യമാണെന്ന് വിളിച്ചു. മുനീറിൻ്റെ പരാജയം ഈ മുഴുവൻ പ്രക്രിയയിലും ഖത്തറിൻ്റെ പങ്ക് കൂടുതൽ നിർണായകവും അനിവാര്യവുമാക്കി.
ഖത്തർ പ്രധാനമന്ത്രി മിയാമിയിൽ ഉന്നതതല യോഗങ്ങൾ
പാകിസ്ഥാൻ പരാജയപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന്, ഖത്തർ പ്രധാനമന്ത്രി അൽ- താനി ഉടൻ സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ഒരു കരാറിന് വഴിയൊരുക്കാൻ യുഎസിൽ നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തു. താനി യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാൻസുമായും, ചർച്ചകൾക്കുള്ള ദൂതൻ സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫുമായും, ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിൻ്റെ മരുമകൻ ജാരെഡ് കുഷ്നറുമായും അമേരിക്കയിലെ മിയാമിയിൽ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.
ആക്സിയോസിൻ്റെ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, ഖത്തർ പ്രധാനമന്ത്രി അൽ- താനി കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച വാഷിംഗ്ടണിൽ വ്യക്തിപരമായ സന്ദർശനം നടത്തിയിരുന്നു, അവിടെ വെച്ച് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് അദ്ദേഹത്തെ ബന്ധപ്പെട്ടു.
താനി അദ്ദേഹത്തെ കാണാൻ മിയാമിയിലേക്ക് പോയി. വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാൻസാണ് ചർച്ചാ സംഘത്തെ നയിക്കുന്നത്. അതേസമയം സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫും ജാരെഡ് കുഷ്നറും ടീമിലെ പ്രധാന അംഗങ്ങളാണ്. ഇറാനുമായുള്ള ഒരു പേജ് കരാറിൽ ധാരണയിലെത്തുക എന്നതാണ് ഈ യോഗങ്ങളുടെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം.
ട്രംപിൻ്റെ ചൈന സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പാണ് കരാറിനുള്ള അവസാന തീയതി
പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിൻ്റെ ചൈന സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ഈ ഒരു പേജ് കരാറിൻ്റെ നിർദ്ദേശത്തിൽ സമവായത്തിൽ എത്താൻ യുഎസ് ഭരണകൂടം എല്ലാ ശ്രമങ്ങളും നടത്തുകയാണ്. പ്രസിഡന്റ് ട്രംപിൻ്റെ ചൈന സന്ദർശനം മാർച്ച് 13 മുതൽ 15 വരെയാണ്. പാകിസ്ഥാൻ വഴിയാണ് യുഎസ് അടുത്തിടെ ഈ നിർദ്ദേശം ഇറാനിലേക്ക് അയച്ചത്. എന്നാൽ കരാറിനെ കുറിച്ചുള്ള ഇറാൻ്റെ നിലപാട് ഇതുവരെ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.
ഈ നിശ്ചിത സമയ പരിധിക്കുള്ളിൽ ഇറാനെ ചർച്ചയുടെ മേശയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ ഖത്തർ ശ്രമിക്കുകയാണ്. ട്രംപിൻ്റെ സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് ഒരു വ്യക്തമായ ഫലത്തിലെത്താൻ കഴിയുന്നതിനായി യുഎസ് നേതാക്കളുമായുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം അൽ- താനി ഇപ്പോൾ ഇറാൻ നേതൃത്വവുമായി നേരിട്ട് ആശയവിനിമയം നടത്തും.
മധ്യസ്ഥതയിലെ ഖത്തറിൻ്റെ അനുഭവവും വെല്ലുവിളികളും
ഖത്തർ പ്രധാനമന്ത്രി അൽ- താനി സങ്കീർണമായ അന്താരാഷ്ട്ര കരാറുകളിൽ മധ്യസ്ഥത വഹിക്കുന്നതിൽ വിദഗ്ദനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇറാനിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ആഴമായ വിശ്വാസമുണ്ട്. ആണവായുധങ്ങൾ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൻ്റെ സുരക്ഷ, സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഇറാൻ ആദ്യം ഒരു കരാറിൽ എത്തണമെന്ന് അമേരിക്ക ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
മറുവശത്ത്, ഇറാൻ അങ്ങേയറ്റം കർക്കശക്കാരനാണ്. യുദ്ധവും ഉപരോധങ്ങളും മൂലമുണ്ടായ നഷ്ടങ്ങൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം ലഭിക്കുന്നതുവരെ ചർച്ചകളുമായി മുന്നോട്ട് പോകില്ലെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
