വന്ദേ ഭാരതോ അമൃത് ഭാരതോ? വേഗത മുതൽ ടിക്കറ്റ് നിരക്ക് വരെ അറിയാം പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ

ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ ശൃംഖല നവീകരിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി യാത്രക്കാർക്കായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലുള്ള ട്രെയിൻ സർവീസുകളാണ് ഒരുക്കുന്നത്. അതിൽ വേഗതയും പ്രീമിയം സൗകര്യങ്ങളും ലക്ഷ്യമിടുന്ന വന്ദേ ഭാരത്, കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടെ യാത്ര ഒരുക്കുന്ന അമൃത് ഭാരത് എന്നിവ പ്രധാനമാണ്. യാത്രക്കാരുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഈ രണ്ട് ട്രെയിനുകൾ തമ്മിൽ വേഗത, കോച്ച് സൗകര്യങ്ങൾ, നിരക്ക് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്.

ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, 2026 ജൂലൈ വരെ രാജ്യത്തുടനീളം 162 വന്ദേ ഭാരത് ചെയർ കാർ സർവീസുകളും രണ്ട് വന്ദേ ഭാരത് സ്ലീപ്പർ സർവീസുകളും 72 അമൃത് ഭാരത് സർവീസുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

കോച്ചുകളും യാത്രാ സൗകര്യങ്ങളും

വന്ദേ ഭാരത് ട്രെയിനുകൾ പൂർണമായും എയർ കണ്ടീഷൻ ചെയ്ത സൗകര്യങ്ങളോടെയാണ് സർവീസ് നടത്തുന്നത്. ചെയർ കാർ, എക്സിക്യൂട്ടീവ് ചെയർ കാർ എന്നീ ക്ലാസുകൾക്കൊപ്പം ദീർഘദൂര യാത്രകൾക്കായി സ്ലീപ്പർ വേരിയന്റും അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ വർഷം ജനുവരി 22ന് ഹൗറ–കാമാഖ്യ റൂട്ടിലാണ് ആദ്യ വന്ദേ ഭാരത് സ്ലീപ്പർ സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്.

അമൃത് ഭാരത് ട്രെയിനുകൾ പ്രധാനമായും നോൺ-എസി യാത്രയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ദീർഘദൂര യാത്ര ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിലാണ് ഇവ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. സാധാരണയായി 11 ജനറൽ ക്ലാസ് കോച്ചുകൾ, എട്ട് സ്ലീപ്പർ ക്ലാസ് കോച്ചുകൾ, ഒരു പാൻട്രി കാർ, ഭിന്നശേഷിക്കാർക്കായി രണ്ട് പ്രത്യേക കോച്ചുകൾ എന്നിവ അമൃത് ഭാരത് ട്രെയിനുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

വേഗതയിലും സാങ്കേതികവിദ്യയിലും വ്യത്യാസം

വന്ദേ ഭാരത് പരമ്പരാഗത ലോക്കോമോട്ടീവിനെ ആശ്രയിക്കാത്ത, സ്വയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയിലുള്ള ട്രെയിനാണ്. മണിക്കൂറിൽ 180 കിലോമീറ്റർ വരെ വേഗത കൈവരിക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ട്രാക്കിന്റെ സാഹചര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ച് സാധാരണയായി മണിക്കൂറിൽ 160 കിലോമീറ്റർ വരെ വേഗതയിലാണ് സർവീസ് നടത്തുന്നത്.

അമൃത് ഭാരത് ട്രെയിനുകൾ പുഷ്–പുൾ സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ട്രെയിനിന്റെ മുന്നിലും പിന്നിലും ഓരോ എഞ്ചിൻ വീതമുള്ള സംവിധാനമാണിത്. വേഗത്തിൽ ത്വരിതപ്പെടാൻ ഈ സംവിധാനം സഹായിക്കുന്നു. മണിക്കൂറിൽ 130 കിലോമീറ്ററാണ് അമൃത് ഭാരതിന്റെ പരമാവധി പ്രവർത്തന വേഗത. പരമ്പരാഗത എക്സ്പ്രസ് ട്രെയിനുകളേക്കാൾ വേഗതയേറിയതാണെങ്കിലും വന്ദേ ഭാരതിനേക്കാൾ വേഗത കുറവാണ്.

ടിക്കറ്റ് നിരക്കിൽ വലിയ വ്യത്യാസം

യാത്രക്കാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റൊരു വ്യത്യാസം ടിക്കറ്റ് നിരക്കിലാണ്. 991 മുതൽ 1,000 കിലോമീറ്റർ വരെയുള്ള യാത്രയ്ക്ക് അമൃത് ഭാരതിലെ രണ്ടാം ക്ലാസ് ടിക്കറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാന നിരക്ക് ഏകദേശം 324 രൂപയും സ്ലീപ്പർ ക്ലാസിന്റേത് 538 രൂപയുമാണ്. മറ്റ് നിരക്കുകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നില്ല.

അതേസമയം, വന്ദേ ഭാരത് സ്ലീപ്പറിലെ 3 എസി ക്ലാസിന് കിലോമീറ്ററിന് 2.40 രൂപ എന്ന നിരക്കിലാണ് അടിസ്ഥാന നിരക്ക് കണക്കാക്കുന്നത്. ഇതനുസരിച്ച് 1,000 കിലോമീറ്റർ യാത്രയ്ക്ക് ജിഎസ്ടി ഉൾപ്പെടാതെയുള്ള അടിസ്ഥാന നിരക്ക് ഏകദേശം 2,400 രൂപ വരും.

സുരക്ഷയിലും ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളിലും ശ്രദ്ധ

യാത്രക്കാരുടെ സുരക്ഷയ്ക്കും സൗകര്യങ്ങൾക്കും രണ്ട് ട്രെയിനുകളിലും പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. വന്ദേ ഭാരതിൽ ‘കവച്’ സുരക്ഷാ സംവിധാനം, സിസിടിവി ക്യാമറകൾ, ഓട്ടോമാറ്റിക് വാതിലുകൾ, അടിയന്തര അലാറം, ടോക്ക്–ബാക്ക് സംവിധാനം തുടങ്ങിയ സവിശേഷതകളുണ്ട്.

അമൃത് ഭാരത് ട്രെയിനുകളിലും സിസിടിവി ക്യാമറകൾ, മെച്ചപ്പെടുത്തിയ ടോയ്‌ലറ്റുകൾ, എൽഇഡി ലൈറ്റിംഗ്, ടൈപ്പ്–എ, ടൈപ്പ്–സി ചാർജിംഗ് സോക്കറ്റുകൾ, അഗ്നിരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ, അടിയന്തര ടോക്ക്–ബാക്ക് സംവിധാനം തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ചുരുക്കത്തിൽ, വേഗതയും പൂർണമായ എസി സൗകര്യങ്ങളും പ്രീമിയം യാത്രാനുഭവവും ലക്ഷ്യമിടുന്നവർക്കായാണ് വന്ദേ ഭാരത് പ്രധാനമായും ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. അതേസമയം, കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ദീർഘദൂര യാത്രയും ആധുനിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും ആഗ്രഹിക്കുന്ന സാധാരണ യാത്രക്കാരെ ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് അമൃത് ഭാരത് ട്രെയിനുകൾ സർവീസ് നടത്തുന്നത്.