1975 ജൂൺ 25 ന് ഇന്ത്യയിൽ അടിയന്തരാവസ്ഥ ഏർപ്പെടുത്തി 50 വർഷം തികയുന്ന വേളയിൽ, മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രിയുടെ മകനുമായ അനിൽ കുമാർ ശാസ്ത്രി ‘ഇന്ന് ജനങ്ങൾ ഒരു ‘അപ്രഖ്യാപിത അടിയന്തരാവസ്ഥ’യിലാണ് ജീവിക്കുന്നതെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു .
“ഞാൻ മുംബൈയിലെ വോൾട്ടാസിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഒരു ചെറുപ്പക്കാരനായിരുന്നു. 1975 ജൂൺ 26 ലെ പ്രഭാതം എനിക്ക് ഇപ്പോഴും ഓർമ്മയുണ്ട്. ഞാൻ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് എടുത്തപ്പോൾ, അതിന്റെ എഡിറ്റോറിയൽ കോളം പ്രതിഷേധത്തിൽ ശൂന്യമായിരുന്നു; അത് ഞെട്ടിക്കുന്നതായിരുന്നു. അത് ജനാധിപത്യത്തിന് നല്ല സമയമായിരുന്നില്ല.”- അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ച ദിവസം അനുസ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ശാസ്ത്രി പറഞ്ഞു.
“കുറച്ച് മാസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, അടിയന്തരാവസ്ഥ തെറ്റാണെന്ന് രാഹുൽ ഗാന്ധി പരസ്യമായി പറഞ്ഞു. ജനാധിപത്യത്തിൽ സംസാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലുള്ള ഏതൊരു നിയന്ത്രണവും അസ്വീകാര്യമാണെന്ന് ഞാൻ സമ്മതിക്കുന്നു,” ശാസ്ത്രി ഐഎഎൻഎസിനോട് പറഞ്ഞു.
എന്നിരുന്നാലും, നിലവിലെ സാഹചര്യം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു. “ഇന്ന്, അടിയന്തരാവസ്ഥ കാലത്തെക്കാൾ കൂടുതൽ നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ട്. അത് പത്രങ്ങളായാലും വാർത്താ ഏജൻസികളായാലും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളായാലും, സർക്കാരിനെതിരെ സംസാരിക്കുന്ന ഏതൊരാളും ലക്ഷ്യമിടുന്നു. അവരെ ഇഡി, സിബിഐ അല്ലെങ്കിൽ ആദായനികുതി റെയ്ഡുകൾ നടത്തുന്നു. നമ്മൾ ഒരു അപ്രഖ്യാപിത അടിയന്തരാവസ്ഥയിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്.”
1975 ലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ രാഷ്ട്രീയ പരിണതഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ, അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്കെതിരെ ജനങ്ങൾ വോട്ട് ചെയ്തതിനാലാണ് കോൺഗ്രസ് 1977 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പരാജയപ്പെട്ടതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
“റായ്ബറേലിയിൽ ഇന്ദിരാഗാന്ധി പോലും പരാജയപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ജനതാ പാർട്ടി ഭരിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ, കോൺഗ്രസിന് മാത്രമേ രാജ്യത്തെ നയിക്കാൻ കഴിയൂ എന്ന് ജനങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി. അതുകൊണ്ടാണ് 1980 ലും 1984 ലും കോൺഗ്രസ് വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തിയത്.”
2004 മുതൽ 2014 വരെ കോൺഗ്രസ് രാജ്യത്തെ നയിച്ചുവെന്നും ശാസ്ത്രി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു, കോൺഗ്രസ് രാജ്യത്തെ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ നയിക്കാൻ പ്രാപ്തമാണെന്ന് ആവർത്തിച്ച് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞു. അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ പാരമ്പര്യത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ വീണ്ടും സജീവമാകുമ്പോൾ, ശാസ്ത്രിയുടെ പരാമർശങ്ങൾ കോൺഗ്രസിനുള്ളിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആത്മപരിശോധനയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടുന്നു. അതേസമയം 1975 ൽ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചതിനേക്കാൾ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലുള്ള “കൂടുതൽ അപകടകരമായ” നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്ന് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന നിലവിലെ ഭരണകൂടത്തെ നിശിതമായി വിമർശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
