ഏതൊരു രാജ്യത്തിന്റെയും സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ വികസനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം ഭൂമിയാണെന്ന് പറയുന്നത് അതിശയോക്തിയല്ല. മനുഷ്യന്റെ ജീവനും ജീവിതശൈലിക്കും ഭൂമി പ്രധാന അടിസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഭക്ഷണംവിളയിക്കുന്നതിനും , പാർപ്പിടം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും, വ്യവസായ-വാണിജ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നതിനും, വിദ്യാഭ്യാസ-ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും, മത-സാംസ്കാരിക ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും ഭൂമി അനിവാര്യമാണ്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഭൂമിയെ “സ്ഥിരമായ സമ്പത്ത്” (Permanent Asset) എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. ഇന്ത്യ പോലെയുള്ള വിശാലമായ ഭൂവിസ്തൃതിയുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ഭൂമിയുടെ പ്രാധാന്യം ഇരട്ടിക്കുകയാണ്. ലോകത്തിലെ ഏഴാമത്തെ വലിയ രാജ്യമായ ഇന്ത്യയുടെ ഭൂരിഭാഗം ജനങ്ങളും ഇന്നും കൃഷി അധിഷ്ഠിതമായ ജീവിതമാണ് നയിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഭൂമി വെറും സാമ്പത്തിക വസ്തുവല്ല, മറിച്ച് സാമൂഹിക സുരക്ഷയുടെയും ജീവിതോപാധിയുടെയും പ്രതീകമാണ്.
എന്നാൽ ഭൂമിയുടെ പ്രാധാന്യത്തോടൊപ്പം ഉടമസ്ഥാവകാശവും അവകാശവിതരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങളും ഏറെ സങ്കീർണ്ണമാണ്. ആരാണ് ഭൂമിയുടെ യഥാർത്ഥ ഉടമസ്ഥൻ? എത്ര ഭൂമി ആരുടെ കൈകളിലാണ്? ഭൂമി വിതരണം എത്രത്തോളം നീതിപൂർണമാണെന്ന് വിലയിരുത്താൻ കഴിയുമോ? എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലെ സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തിക ചർച്ചകളിൽ പതിവായി ഉയരുന്നവയാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന ഭൂവുടമകൾ
ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം സർക്കാരിനാണ്. 2021 ഫെബ്രുവരിയിലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ കൈവശം ഏകദേശം 15,531 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ഭൂമിയുണ്ട്. ഇത് 116 പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും 51 കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങൾക്കുമായി വിതരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഈ ഭൂമി ഖത്തർ, ജമൈക്ക, സിംഗപ്പൂർ തുടങ്ങിയ നിരവധി രാജ്യങ്ങളുടെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണത്തേക്കാൾ വലുതാണ്.
ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന് ശേഷം രാജ്യത്തെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ ഭൂവുടമ ഇന്ത്യൻ കത്തോലിക്കാ സഭയാണ്. കണക്കുകൾ പ്രകാരം, രാജ്യത്തുടനീളം ഏകദേശം 7 കോടി ഹെക്ടർ (17.29 കോടി ഏക്കർ) ഭൂമി സഭയുടെ കൈവശമുണ്ട്. ഇതിന്റെ ആകെ മൂല്യം ഒരു ലക്ഷം കോടി രൂപയിൽ കൂടുതലായിരിക്കുമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പള്ളികൾ, സ്കൂളുകൾ, ആശുപത്രികൾ തുടങ്ങിയ വലിയൊരു ശൃംഖല ഈ ഭൂമിയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
രാജ്യത്തെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ ഭൂവുടമ വഖഫ് ബോർഡ് ആണ്. 1954-ലെ വഖഫ് നിയമപ്രകാരം രൂപീകരിച്ച ഈ ബോർഡ്, ആയിരക്കണക്കിന് പള്ളികളും മദ്രസകളും ശ്മശാനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ 600,000-ലധികം സ്ഥാവര സ്വത്തുക്കൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഈ സ്വത്തുക്കളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലീം ഭരണകാലത്ത് അനുവദിക്കപ്പെട്ടതാണ്.
സഭയുടെ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കലിന്റെ ചരിത്രം
ഇന്ത്യൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ കൈവശമുള്ള ഭൂമിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗവും ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണകാലത്ത് ലഭിച്ചതാണ്. 1927-ലെ ഇന്ത്യൻ ചർച്ച് ആക്ടിലെ വ്യവസ്ഥകൾ പ്രകാരം, ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ വ്യാപനത്തിനായി ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം പലപ്പോഴും ക്രിസ്ത്യൻ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് തുച്ഛമായ നിരക്കിൽ ഭൂമി പാട്ടത്തിന് നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ, ഈ ഏറ്റെടുക്കലുകളുടെ നിയമസാധുതയെക്കുറിച്ച് തർക്കങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ചില സ്വത്തുക്കൾ ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ സഭ കൈവശപ്പെടുത്തിയെന്നും ആരോപണങ്ങളുണ്ട്.
1965-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ നൽകിയ ഭൂമി പാട്ടങ്ങൾ ഇനി അംഗീകരിക്കില്ലെന്ന് ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ സർക്കുലർ പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ നിർദ്ദേശം പൂർണ്ണമായി നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല, പല തർക്കങ്ങളും ഇന്നും പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്നു.
പ്രധാന മന്ത്രാലയങ്ങളുടെ ഭൂമിയുടെ കണക്ക്
വിവിധ കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങളിൽ റെയിൽവേ മന്ത്രാലയമാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭൂമി കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 2,926.6 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് റെയിൽവേയുടെ ഭൂമിയുടെ അളവ്. തൊട്ടുപിന്നിൽ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയവും കൽക്കരി മന്ത്രാലയവുമാണ്, ഇവർക്ക് ഏകദേശം 2,580.92 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വീതം ഭൂമിയുണ്ട്. വൈദ്യുതി, ഘന വ്യവസായം, ഷിപ്പിംഗ് മന്ത്രാലയങ്ങൾക്കും ഗണ്യമായ അളവിൽ ഭൂമിയുണ്ട്.
ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല എന്നത് ഈ വിഷയത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വെല്ലുവിളിയാണ്. കത്തോലിക്കാ സഭ, ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ, വഖഫ് ബോർഡ് തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഭൂവുടമകൾ തങ്ങളുടെ ഭൂമിയുടെ കൃത്യമായ കണക്കുകൾ ഔദ്യോഗികമായി പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ല. ഇത് ഇന്ത്യയിലെ ഭൂമിയുടെ വിതരണം എത്രത്തോളം സങ്കീർണ്ണവും അതാര്യവുമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
(കടപ്പാട്- എക്സ്പ്രസ് കേരളയ്ക്ക് വേണ്ടി അഭിരാമി കെ എ തയ്യാറാക്കിയത് )
