അലി ലാരിജാനി ഇമ്മാനുവൽ കാൻ്റിനെ കുറിച്ച് തൻ്റെ ഡോക്ടറൽ തീസിസ് എഴുതി:
ഒരു പതിറ്റാണ്ടോളം അദ്ദേഹം ഒരു ഐആർജിസി കമാൻഡർ, ഇറാൻ്റെ മുഖ്യ ആണവ ചർച്ചക്കാരൻ, പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. യുദ്ധം ആരംഭിച്ച് ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ, യുദ്ധത്തിൻ്റെ ആദ്യ ദിവസം തന്നെ പരമോന്നത നേതാവ് കൊല്ലപ്പെട്ട ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ യഥാർത്ഥ നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
ഏത് അളവുകോലിലും, ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ ഏറ്റവും പൂർണമായ രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ ആയിരുന്നു ലാരിജാനി.
ഒരു വിശകലന വിദഗ്ദൻ സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ബയോഡാറ്റയിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയ ഒരേയൊരു സ്ഥാനം പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം മാത്രമായിരുന്നു. യുദ്ധം വേഗത്തിൽ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു കരാർ സാധ്യമായ അവസാനത്തെ ഇറാനിയൻ നേതാവ് കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം എന്ന് ഇപ്പോൾ തോന്നുന്നു.
ഇസ്രായേൽ അദ്ദേഹത്തെ രാത്രിയിൽ കൊന്നു. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മകനും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം മരിച്ചു. ചൊവ്വാഴ്ച ഇറാൻ സ്ഥിരീകരിച്ചു.
മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ പ്രതികാരമായി IRGC എയ്റോസ്പേസ് ഫോഴ്സ് കമാൻഡർ ഒരു ‘ദ്രുത ആക്രമണം’ പ്രഖ്യാപിച്ചു: ‘രാത്രി, ശത്രുവിൻ്റെ ആകാശം നിങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ മനോഹരമായി മാറും.’
ഈ കൊലപാതകത്തിൻ്റെ പ്രാധാന്യം പ്രധാനമായും സൈനികമല്ല. ലാരിജാനി മിസൈൽ ബാറ്ററികൾ പ്രവർത്തിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. പതിറ്റാണ്ടുകളായി ശേഖരിച്ചു വെച്ച വിശ്വാസ്യതയിലൂടെ അദ്ദേഹം നിശബ്ദമായി, ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം പ്രവർത്തിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നത് ഒരു പുറത്തു കടക്കാനുള്ള സാധ്യതയായിരുന്നു.
ക്വിൻസി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ ട്രിറ്റ പാർസി എഴുതിയതുപോലെ, ലാരിജാനി ഒരു സമവായ നിർമ്മാതാവ് എന്ന നിലയിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നില്ല: ഇറാനിലെ ഭിന്നിച്ച വിഭാഗങ്ങളെ ഒരു ചർച്ചാ മേശയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് ഒരു കരാറിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരേയൊരു വ്യക്തി.
ഡിസംബർ വരെ അദ്ദേഹം ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായി രഹസ്യ ബന്ധത്തിലായിരുന്നു. യുദ്ധം തടയുന്നതിനായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. അദേഹം പിന്നണി ചാനൽ ആയിരുന്നു.
ട്രംപിലേക്കുള്ള ഇറാൻ ബാക്ക്ചാനൽ
കഴിഞ്ഞ വർഷം സെപ്റ്റംബർ വരെ, യുദ്ധാനന്തര ഇറാനിൽ യുഎസും ഇസ്രായേലും ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന പരിവർത്തന സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം എന്ന് സിഎൻഎൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതിൻ്റെ ഒരു ദിവസം, അദ്ദേഹം തൻ്റെ പൊതുനിലപാട് കഠിനമാക്കി. ‘നമ്മൾ അവരുടെ ഹൃദയങ്ങൾ കത്തിക്കും,’ അദ്ദേഹം സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ എഴുതി.
‘സയണിസ്റ്റ് കുറ്റവാളികളെയും നാണംകെട്ട അമേരിക്കക്കാരെയും അവരുടെ പ്രവൃത്തികളിൽ പശ്ചാത്തപിക്കേണ്ടി വരും.’
അന്നുമുതൽ, ഇറാൻ ആക്രമണകാരികൾക്ക് ‘മറക്കാനാവാത്ത ഒരു പാഠം നൽകുമെന്ന്’ പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു കൊണ്ട്, യുദ്ധത്തിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ മാനേജ്മെന്റിൽ മുൻനിരയിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ചു. കഴിഞ്ഞ വെള്ളിയാഴ്ച അൽ- ഖുദ്സ് ദിന റാലിയിൽ ടെഹ്റാനിൽ ജനക്കൂട്ടത്തിന് ഇടയിലൂടെ നടന്ന് ധിക്കാരത്തിൻ്റെ ഒരു പ്രത്യക്ഷമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു.
ഈ കൊലപാതകത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഉയരുന്ന ചോദ്യം പാർസി നേരിട്ട് ചോദിക്കുന്നതാണ്: ഇത് മനഃപൂർവമായിരുന്നോ?
രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി ഇസ്രായേൽ അമേരിക്കയെ ഇറാനുമായി ഒരു പൂർണ തോതിലുള്ള യുദ്ധത്തിലേക്ക് വലിച്ചിഴക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിരവധി യുഎസ് പ്രസിഡൻസികളും. ഒടുവിൽ അത് നേടിയ ശേഷം, ട്രംപ് വിജയം പ്രഖ്യാപിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് പോകുക എന്നത് അവർക്ക് ഒരിക്കലും വേണ്ടാത്ത കാര്യമാണ്.
ട്രംപിന് ചർച്ചയിലൂടെയുള്ള പിന്മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കാൻ ഏറ്റവും പ്രാപ്തിയുള്ള വ്യക്തിയായിരുന്നു ലാരിജാനി. അയാളില്ലെങ്കിൽ, പുറത്തുകടക്കാനുള്ള വഴി ഗണ്യമായി ഇടുങ്ങിയതായിരിക്കും.
കൊലപാതകം തന്ത്രപരമായി ചെയ്തതാണോ?
എന്താണ് അല്ലെങ്കിൽ ആരാണ് അദ്ദേഹത്തിന് പകരക്കാരൻ? ഇറാനിയൻ സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് ഒരു മിതവാദിയെയോ പ്രായോഗിക വാദിയെയോ നീക്കം ചെയ്യുമ്പോഴെല്ലാം നാം ഈ രീതി കണ്ടിട്ടുണ്ട്: ഒരു ഇളയ, കൂടുതൽ കർക്കശക്കാരനായ നേതാവ് ഉയർന്നുവരുന്നു. വിട്ടുവീഴ്ചയുടെ സ്ഥാപനപരമായ ഓർമ്മയോ അത് തേടാനുള്ള പ്രചോദനമോ ഇല്ലാത്ത ഒരാൾ.
ഇന്നലത്തെ ബ്ലോഗിൽ, പുതിയ സുപ്രീം നേതാവ് മൊജ്തബ ഖമേനിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഐആർജിസി ആന്തരിക വൃത്തത്തെ കുറിച്ച് എഴുതിയിരുന്നു .
തായ്ബ്, വാഹിദി, ജാഫരി, ഗാലിബാഫ് എന്നിവ കഠിനാധ്വാനികളുടെ ഒരു ആന്തരിക കാമ്പാണ്. ലാരിജാനി ആയിരുന്നു എതിർഭാരം. അയാൾ ഇപ്പോൾ പോയി.
ലാരിജാനിക്ക് ശേഷം കടുത്ത വാദികൾ ഉയർന്നുവരുന്നു
യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിന് ശേഷം ഏറെക്കുറെ മാറ്റിനിർത്തപ്പെട്ട മറ്റൊരു മിതവാദിയായ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെഷേഷ്കിയാൻ, ഒരു ഇറാനിയൻ ഓഫ്- റാംപ് ആവശ്യപ്പെടുന്ന സഖ്യം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ പര്യാപ്തമായ ഉയരത്തിലല്ല.
ഇരുവിഭാഗത്തിനും മുഖം രക്ഷിക്കുന്ന ഒരു വഴി കണ്ടെത്താൻ കഴിയുമ്പോഴാണ് യുദ്ധങ്ങൾ അവസാനിക്കുന്നത്. ആ വഴി എവിടെയാണെന്ന് അറിയാമായിരുന്ന മനുഷ്യനെ ഇസ്രായേൽ കൊന്നു.
ലാരിജാനിയിൽ: കൂടുതൽ വായനക്ക്
ത്രിത പാർസി ലാരിജാനിയിൽ അത്യാവശ്യമായ ഭാഗം എഴുതുന്നു. യുഎസ്- ഇറാൻ ബന്ധങ്ങളെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്നവരിൽ ഒരാളായ പാർസി. കൊലപാതകത്തിന് ഇസ്രായേലിൻ്റെ മൂന്ന് പ്രേരണകൾ നിരത്തുന്നു. ഏറ്റവും പരിണതഫലമായി ട്രംപിൻ്റെ അനുയായികളെ മനഃപൂർവ്വം ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനമെന്ന് വാദിക്കുന്നു.
‘ഇറാനുമായി അമേരിക്കയെ ഒരു പൂർണ തോതിലുള്ള യുദ്ധത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടാൻ ഇസ്രായേലികൾ 20 വർഷത്തിൽ ഏറെയായി കഠിനമായി പോരാടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ യുദ്ധം കഴിയുന്നിടത്തോളം നീട്ടുന്നത് അവരുടെ താൽപ്പര്യമാണ്.’
ഡിസംബറിൽ ട്രംപ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായി ലാരിജാനി നടത്തിയ നിശബ്ദ ഇടപെടലിനെ കുറിച്ചുള്ള വിശദാംശങ്ങൾ നിർണായകമാണ്.
ലാരിജാനി യഥാർത്ഥത്തിൽ സിസ്റ്റത്തിനുള്ളിൽ ആരായിരുന്നു എന്നതിനെ കുറിച്ചുള്ള സിഎൻഎൻ്റെ വിശകലനം നല്ലതാണ്: ‘കേന്ദ്രത്തിൽ പതിറ്റാണ്ടുകൾ ചെലവഴിച്ച ഒരു യഥാർത്ഥ ആന്തരിക വ്യക്തി, അത് അദ്ദേഹത്തിന് വരേണ്യ വർഗത്തിൻ്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വിശ്വാസ്യത നൽകി.’
2025 സെപ്റ്റംബറിൽ വാഷിംഗ്ടണും ഇസ്രായേലും ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന പരിവർത്തന സ്ഥാനാർത്ഥി അദ്ദേഹമാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തിയത് ഈ കൊലപാതകത്തിന് ഏതാണ്ട് ഷേക്സ്പിയറിയൻ വിരോധാഭാസമാണ് നൽകുന്നത്. CNN, (ബാഹ്യ ലിങ്ക് )
അൽ ജസീറ അതിൻ്റെ പ്രൊഫൈലിൽ ജീവചരിത്ര പശ്ചാത്തലം നൽകുന്നു.
വിപ്ലവകരമായ സ്ഥാപനത്തിൽ ലാരിജാനികൾ അത്രയധികം ഉൾച്ചേർന്നിരുന്നു. 2009ൽ റോബിൻ റൈറ്റ് എഴുതിയ ഒരു പ്രൊഫൈലിൽ ടൈം അവരെ പരാമർശിക്കാൻ ‘ഇറാനിലെ കെന്നഡികൾ’ എന്ന പ്രയോഗം ഉപയോഗിച്ചു .
ലാരിജാനി ഖൊമേനിയുടെ അടുത്ത വൃത്തത്തിൽ ഒരാളെ വിവാഹം കഴിച്ചു; അദ്ദേഹം ആരാണെന്ന് മനസിലാക്കുന്നത് നഷ്ടവും അദ്ദേഹത്തെ ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ള മനഃപൂർവമായ ലക്ഷ്യവും കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അൽ ജസീറ, (ബാഹ്യ ലിങ്ക്)
സിംഹാസനത്തിനു പിന്നിലെ ശക്തിയായും, സിംഹാസനം തന്നെയായി മാറിയതായും നാഷണൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിലെ അനിവാര്യമായ വൈരുദ്ധ്യത്തെയാണ് നാഷണൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്: ഒരു നടപ്പിലാക്കുന്നയാൾ കൂടിയായ തത്ത്വചിന്തകൻ. [ ദി നാഷണൽ ( ബാഹ്യ ലിങ്ക് )]
ലാരിജാനിയുടെ ബൗദ്ധിക ജീവിതത്തെ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്ന ഒരു സ്വഭാവ പഠനമാണ് ഹാരെറ്റ്സ് നടത്തുന്നത്. മിക്ക റിപ്പോർട്ടുകളും ഇത് അവഗണിക്കുന്നു (കാന്തിനെ കുറിച്ചാണ് അദ്ദേഹം തൻ്റെ പിഎച്ച്ഡി തീസിസ് എഴുതിയതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതിന് പുറമെ. ലാരിജാനിയുടെ ദാർശനിക പരിശീലനം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ തന്ത്രപരമായ പരിശീലനത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയെന്ന് ഹാരെറ്റ്സ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഹാരെറ്റ്സ്, (ബാഹ്യ ലിങ്ക്)
ഇറാൻ വയറിൻ്റെ ലേഖനം കൂടുതൽ മൂർച്ചയുള്ളതും രാഷ്ട്രീയമായി കൂടുതൽ മൂർച്ചയുള്ളതുമാണ്. പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളെ നേരിടാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഒരു വ്യക്തിയായി ലാരിജാനിയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
മറ്റ് കൃതികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഇത് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു ഭരണ രൂപകൽപ്പനയുടെ ഫലമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
ഇറാൻ്റെ കടുത്ത ഘടനക്കുള്ളിലെ ലാരിജാനിയുടെ പ്രായോഗികതയെ പിന്തുടരുന്ന ഒരു റോയിട്ടേഴ്സ് ലേഖനം, അദ്ദേഹം പുരോഹിത അധികാരം, സൈനിക ശക്തി, നയതന്ത്രം എന്നിവയെ എങ്ങനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് കാണിക്കുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഇരട്ട പ്രശസ്തിക്കും ഇത് നല്ലതാണ്: വിദേശത്ത്, അദ്ദേഹം പ്രായോഗിക ചർച്ച നടത്തുന്നയാളായും ഇറാനിൽ, അടിച്ചമർത്തുന്ന ആളായും കാണപ്പെടുന്നു. റോയിട്ടേഴ്സ്, (ബാഹ്യ ലിങ്ക്)
കൂടുതൽ വിശകലനപരവും ഘടനാപരവുമായ ഒരു ഉപന്യാസത്തിൽ, ഇറാനിയൻ ഭരണകൂടം പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ നിഴൽ രൂപങ്ങൾ വളർത്തി എടുക്കുന്നുവെന്നും അങ്ങനെ സ്ഥാപനപരമായ പ്രതിരോധ ശേഷിയിൽ ഒരു കേസ് പഠനമായി അദ്ദേഹത്തെ ഉപയോഗിക്കുന്നുവെന്നുമാണ് പൊളിറ്റിക്കൽ സൊസൈറ്റി വാദിക്കുന്നത്. പൊളിറ്റിക്കൽ സൊസൈറ്റി, (ബാഹ്യ ലിങ്ക്)
ഏറ്റവും ഉടനടിയുള്ള ചരമ വാർത്തകളിൽ, വായിക്കേണ്ടവ റോയിട്ടേഴ്സിൽ നിന്നുള്ളതാണ്.അത് അദ്ദേഹത്തെ ആത്യന്തിക ബാക്ക്റൂം പവർ ബ്രോക്കറായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു, കൂടാതെ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ നഷ്ടം അലി ഖമേനിയുടെ നഷ്ടത്തേക്കാൾ അസ്ഥിരതയുണ്ടാക്കുമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന ദി ഗാർഡിയനിൽ നിന്നുള്ളതുമാണ്. റോയിട്ടേഴ്സ്, (ബാഹ്യ ലിങ്ക്), ഗാർഡിയൻ, (ബാഹ്യ ലിങ്ക്)
ലാരിജാനിയുടെ കൊലപാതകത്തിന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും പ്രായോഗികമായ ചോദ്യം ബ്ലൂംബെർഗിൽ നിന്നാണ്. ഗോൾനാർ മോതിവാലി ചോദിക്കുന്നു, വാഷിംഗ്ടണിന് യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരോട് സംസാരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ആളാണ് ടെഹ്റാനിൽ അവശേഷിക്കുന്നത്?
വികാര ഭരിതമല്ലാത്ത ഈ ഹ്രസ്വ ലേഖനത്തിലെ ഉത്തരം ആശ്വാസകരമല്ല. ബ്ലൂംബെർഗ്, പേവാൾഡ് (ബാഹ്യ ലിങ്ക്) ബന്ധപ്പെട്ടത്, പ്രധാന ഇറാനിയൻ നേതാക്കളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇസ്രായേൽ നടത്തുന്ന കൊലപാതകങ്ങൾ ഫലപ്രദമാകുമോ എന്ന് ഒരു ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് വാർത്താ വിശകലനം ചോദിക്കുന്നു. ‘ശിരഛേദത്തിന് അതിൻ്റെതായ പരിധികളുണ്ട്’ എന്നതാണ് ഈ ലേഖനത്തിൻ്റെ കാതൽ. ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്, (ബാഹ്യ ലിങ്ക്), പേവാൾഡ്
