2024 ലോക്സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഭൂരിപക്ഷം കുറഞ്ഞെങ്കിലും ഫലപ്രഖ്യാപനം വന്ന് നാല് ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ 72 മന്ത്രിമാരുമായി പുതിയ മന്ത്രിസഭയെ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരത്തിലേറ്റാൻ
മോദിയുടെ കീഴിൽ ബിജെപിക്ക് കഴിഞ്ഞു. 2014, 2019 വര്ഷങ്ങളില് വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ ആയിരുന്നു മോദി സര്ക്കാര് അധികാരം കയ്യാളിയത് എങ്കില് ഇത്തവണ സഖ്യ സര്ക്കാരാണ് അധികാരമേല്ക്കുന്നത്.
ഇതിൽ പ്രധാനം ബിഹാര് മുഖ്യമന്ത്രി നിതീഷ് കുമാറിന്റെ ജെഡിയു, ആന്ധ്ര പ്രദേശില് നിന്നുള്ള എന് ചന്ദ്രശേഖര് റാവുവിന്റെ ടിഡിപിയുമാണ്. മൂന്നാം മോദി സര്ക്കാരില് തങ്ങള്ക്ക് ലഭിക്കേണ്ട പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞുകൊണ്ടുതന്നെ ആയിരുന്നു ഇരു പാര്ട്ടികളും ഇത്തവണ വിലപേശല് നടത്തിയത്. ലോക്സഭാ സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തിനായാണ് ടിഡിപിയുടെയും ജെഡിയുവിന്റേയും വടം വലി ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നത് .
എന്തുകൊണ്ടും ലോക്സഭാ സ്പീക്കറുടെ സ്ഥാനം ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിൽ വളരെ നിർണായകമാണ്. ഒരു പ്രത്യേക പാർട്ടിയുടെ പ്രതിനിധിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതാണെങ്കിലും സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തിരിക്കുമ്പോൾ കക്ഷിരഹിതമായി വേണം സഭയിൽ തീരുമാനമെടുക്കേണ്ടത്. ലോക്സഭയിലെ എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്നതും സഭയിലെ ചർച്ചയുടെ കാര്യപരിപാടികൾ തയ്യാറാക്കുന്നതും സ്പീക്കറാണ്. സഭയിൽ അച്ചടക്കം ഉറപ്പുവരുത്താനും ഉത്തരവാദിത്തരഹിതമായി പെരുമാറുന്ന അംഗങ്ങളെ താക്കീത് ചെയ്യാനും ആവശ്യമെങ്കിൽ ശിക്ഷിക്കാനും സ്പീക്കർക്ക് അധികാരമുണ്ട്.
അതേപോലെ തന്നെ ഒരു ബിൽ ധന ബില്ലാണോ അല്ലയോ എന്നു തീരുമാനിക്കുന്നതും സ്പീക്കർ തന്നെ. വിശ്വാസ പ്രമേയം, അടിയന്തര പ്രമേയം, അവിശ്വാസ പ്രമേയം, ശ്രദ്ധക്ഷണിക്കൽ പ്രമേയം തുടങ്ങി സഭയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന എല്ലാത്തരം പ്രമേയങ്ങൾക്കും സ്പീക്കറുടെ അനുമതി വേണം. ജി.വിമാവലങ്കർ ആണ് സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സ്പീക്കർ. ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ (INC) നീലം സഞ്ജീവ റെഡ്ഡിയാണ് ആദ്യ കോൺഗ്രസ് ഇതര സ്പീക്കർ. രണ്ട് ലോക്സഭകളിലായി ഒരു ദശാബ്ദത്തോളം സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ ഭരണത്തിൻ്റെ റെക്കോർഡ് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ ബൽറാം ജാഖർ സ്വന്തമാക്കി.
ബിജെപി ഭരണത്തിൽ വാജ്പേയിയുടെ സർക്കാരിന് കീഴിലുള്ള ജിഎംസി ബാലയോഗി ആദ്യത്തെ ദളിത് സ്പീക്കറായിരുന്നു. 2008-ൽ അന്നത്തെ യുപിഎ സർക്കാരിനെതിരായ അവിശ്വാസ പ്രമേയത്തിനിടെ രാഷ്ട്രീയ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾക്കിടയിൽ രാജിവയ്ക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതിൻ്റെ പേരിൽ 14-ാം ലോക്സഭയിൽ സിപിഐ എമ്മിൻ്റെ സോമനാഥ് ചാറ്റർജിയെ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കിയിരുന്നു.
പരിചയസമ്പന്നരായ രാഷ്ട്രീയക്കാരായ എൻ ചന്ദ്രബാബു നായിഡുവും നിതീഷ് കുമാറും ഒരു രാഷ്ട്രീയ ‘ഇൻഷുറൻസ്’ ആയാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തെ കാണുന്നത്. ഉദ്ധവ് താക്കറെയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ശിവസേനയും ശരദ് പവാറിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള എൻസിപിയും പിളർപ്പുകളിലേക്കും സർക്കാർ തകർച്ചയിലേക്കും നയിക്കുന്ന ഭരണകക്ഷികൾക്കുള്ളിലെ ആഭ്യന്തര കലാപങ്ങളുടെ നിരവധി സംഭവങ്ങൾ സമീപ വർഷങ്ങളിൽ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
അതുപോലെയുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ, കൂറുമാറ്റ വിരുദ്ധ നിയമം നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു, ഇത് സഭാ സ്പീക്കർക്ക് ഗണ്യമായ അധികാരം നൽകുന്നു. കൂറുമാറ്റത്തിൻ്റെ പേരിൽ അംഗങ്ങളുടെ അയോഗ്യത സംബന്ധിച്ച കേസുകൾ തീരുമാനിക്കാൻ ചെയർമാനോ സഭാ സ്പീക്കറിനോ സമ്പൂർണ അധികാരമുണ്ട്. ഭരണകക്ഷിക്ക് വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കുമ്പോൾ, സ്പീക്കറുടെ പങ്ക് പലപ്പോഴും ആചാരപരമായാണ് കാണുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, കൂട്ടുകക്ഷി സർക്കാരുകളിൽ, സ്പീക്കറുടെ നിഷ്പക്ഷതയും അധികാരവും നിർണായകമാകും.
