ഇന്ത്യയിലെ രാജകൊട്ടാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ ഭീമാകാരമായ കൽനിർമിതികളും മാർബിള് മാളികകളും ആയിരിക്കും പലരുടെയും മനസ്സിലേക്ക് ആദ്യം വരിക. എന്നാൽ ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ ചരിത്രപൈതൃകത്തിൽ തനതായ സ്ഥാനം നേടിയ ഒരു കൊട്ടാരമുണ്ട്. തമിഴ്നാട്ടിലെ കന്യാകുമാരി ജില്ലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പത്മനാഭപുരം കൊട്ടാരം, പൂർണമായും മരംകൊണ്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട അപൂർവ രാജകൊട്ടാരങ്ങളിലൊന്നാണ്.
1601-ൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഈ കൊട്ടാരം ഒരുകാലത്ത് തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രമായിരുന്നു. 1795-ൽ തലസ്ഥാനം തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് മാറ്റുന്നതുവരെ രാജഭരണം ഇവിടെ നിന്നായിരുന്നു. തമിഴ്നാട്ടിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുവെങ്കിലും കൊട്ടാരത്തിന്റെ സംരക്ഷണവും പരിപാലനവും കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ കീഴിലാണ്.
കേരളീയ വാസ്തുശൈലിയുടെ മനോഹര മാതൃകയാണ് ഈ കൊട്ടാരം. ചരിഞ്ഞ മേൽക്കൂരകൾ, സൂക്ഷ്മമായ മരകൊത്തുപണികൾ, വിശാലമായ നടുമുറ്റങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ. പ്രകൃതിദത്ത വായുസഞ്ചാരം ഉറപ്പാക്കുന്ന രീതിയിലാണ് കൊട്ടാരത്തിന്റെ രൂപകൽപ്പന. അതിനാൽ വേനൽച്ചൂടിലും ഉൾഭാഗങ്ങൾ ശീതളമായി നിലനിൽക്കുന്നു.
സന്ദർശകരെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നത് കൊട്ടാരത്തിലെ തിളക്കമുള്ള കറുത്ത തറയാണ്. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ഈ തറ ഇന്നും മിനുസവും തിളക്കവും നിലനിർത്തുന്നു. കരി, വറുത്ത തേങ്ങാച്ചിരട്ട, കുമ്മായം എന്നിവ ചേർത്തുണ്ടാക്കിയ പ്രത്യേക മിശ്രിതമാണ് ഇതിന് ഉപയോഗിച്ചതെന്നാണ് ചരിത്രകാരന്മാരുടെ നിഗമനം. എന്നാൽ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ രഹസ്യം ഇന്നും അജ്ഞാതമായി തുടരുന്നു.
കൊട്ടാരത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ഭാഗമായ ‘തായ് കൊട്ടാരം’ അഥവാ രാജമാതാവിന്റെ വസതി, മനോഹരമായ മരശിൽപ്പങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. രാജാക്കന്മാർ ഭരണകാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്തിരുന്ന ശുശ്രൂഷാ മുറിയും ശ്രദ്ധേയമാണ്. സൂര്യപ്രകാശം നേരിട്ട് കടക്കാതെയും വായുസഞ്ചാരം സുഗമമാക്കിയും രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ജനാലകൾ അന്നത്തെ ശില്പവിദ്യയുടെ മികവ് തെളിയിക്കുന്നു.
വിശാലമായ ഭക്ഷണശാല, പുരാതന ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ, രാജകീയ ഉപകരണങ്ങൾ, ഇന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്ന പുരാതന ക്ലോക്ക് ടവർ എന്നിവയും കൊട്ടാരത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളാണ്. ചരിത്രവും സംസ്കാരവും വാസ്തുവിദ്യയും ഒരുമിച്ച് അനുഭവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പത്മനാഭപുരം കൊട്ടാരം ഒരു അപൂർവ യാത്രാനുഭവമാണ്.
നാല് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറവും തന്റെ പ്രൗഢി നഷ്ടപ്പെടാതെ നിലകൊള്ളുന്ന ഈ മരകൊട്ടാരം, ദക്ഷിണേന്ത്യൻ രാജവംശങ്ങളുടെ സമ്പന്ന പൈതൃകത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന സാക്ഷ്യമായി തുടരുകയാണ്.
