ഇന്നത്തെ കാലത്ത് വിരൽത്തുമ്പിൽ എന്തും ലഭ്യമാണ്. നിർമിതബുദ്ധി അഥവാ എഐ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. ചാറ്റ് ജിപിടിയും ജെമിനിയും പോലെ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ആശയങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും വിവരങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കാനും വലിയ സഹായമാണ് നൽകുന്നത്. എന്നാൽ, കൗതുകകരമായ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പിന്നിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ച് നാം എപ്പോഴെങ്കിലും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ഓരോ പ്രശ്നത്തിനും ഉടനടി ഉത്തരം ലഭിക്കുന്നത് നമ്മുടെ മസ്തിഷ്കത്തെ അലസമാക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം പ്രസക്തമാണ്.
ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ലോകത്തിലെ പ്രമുഖ സർവ്വകലാശാലകളിലെ ഗവേഷകർ നടത്തിയ പുതിയ പഠനം ചർച്ചയാകുന്നത്. ആധുനിക മനുഷ്യൻ നേരിടുന്ന വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയുടെ തുടക്കം മാത്രമാണിതെന്ന മുന്നറിയിപ്പാണ് ശാസ്ത്രലോകം നൽകുന്നത്. കേവലം പത്ത് മിനിറ്റ് നേരത്തെ എഐ ഉപയോഗം പോലും നമ്മുടെ ചിന്താശേഷിയെയും പ്രശ്നപരിഹാര ശേഷിയെയും അതിവേഗം പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമത്രേ.
മിനിറ്റുകൾ മാത്രം നീളുന്ന എഐ ഇടപെടൽ എങ്ങനെയാണ് നമ്മുടെ ബുദ്ധിയെ ബാധിക്കുന്നത്? ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം തേടിയാണ് എംഐടി, ഓക്സ്ഫോർഡ്, കാർണഗി മെലോൺ, യുസിഎൽഎ എന്നിവിടങ്ങളിലെ വിദഗ്ധർ ഒന്നിച്ചത്. നൂറുകണക്കിന് ആളുകളെ പങ്കെടുപ്പിച്ചുകൊണ്ട് നടത്തിയ ഈ പരീക്ഷണം ലോകത്തെ ഞെട്ടിക്കുന്നതായിരുന്നു. മസ്തിഷ്കം സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കേണ്ട ഗണിത പ്രശ്നങ്ങളും വായനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ടാസ്കുകളുമാണ് ഗവേഷകർ ഇവർക്കായി നൽകിയത്.
മനുഷ്യർ സ്വതന്ത്രമായി ചെയ്യേണ്ട ഈ കാര്യങ്ങളിൽ എഐ അസിസ്റ്റന്റുകളെ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ ഫലം മറ്റൊന്നായിരുന്നു. ‘AI Assistance Reduces Persistence and Hurts Independent Performance’ എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഈ പഠന റിപ്പോർട്ട്, സാങ്കേതികവിദ്യയും മനുഷ്യബുദ്ധിയും തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ ബന്ധത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. മൈക്കിൾ ബക്കർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖർ ഈ സുപ്രധാനമായ കണ്ടെത്തലിന് പിന്നിലുണ്ട്.
പരീക്ഷണത്തിന്റെ രീതി അതിശയിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. പങ്കെടുത്തവരിൽ ഒരു വിഭാഗത്തിന് ടാസ്കുകൾ ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്നതിനായി എഐ അസിസ്റ്റന്റുകളെ നേരിട്ട് നൽകി. ഗണിതത്തിലെ സങ്കീർണ്ണമായ സമവാക്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ അവർ ഈ നിർമിതബുദ്ധിയെ ഉപയോഗിച്ചു. എന്നാൽ, ഈ സഹായം പെട്ടെന്ന് പിൻവലിച്ചപ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ പ്രതിസന്ധി വെളിപ്പെട്ടത്. എഐയെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നവർ സ്വതന്ത്രമായി ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കാതെ കുഴങ്ങുന്നതായി ഗവേഷകർ നിരീക്ഷിച്ചു.
അവർ പെട്ടെന്ന് തന്നെ പരിശ്രമം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ഉത്തരങ്ങളിൽ വലിയ തെറ്റുകൾ വരുത്തുകയും ചെയ്തു. ഇത് കേവലം അറിവില്ലായ്മയല്ല, മറിച്ച് സ്വന്തമായി ചിന്തിക്കാനുള്ള തലച്ചോറിന്റെ കഴിവിന് ഏൽക്കുന്ന ക്ഷതമാണെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു. വിവരങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് ലഭിക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ മനസ്സ് സ്വാഭാവികമായ പരിശ്രമങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്തിരിയുന്നു എന്ന ഞെട്ടിക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ് ഇവിടെ തെളിയുന്നത്.
ഇതിന് പിന്നിലെ മനഃശാസ്ത്രം വളരെ ലളിതമാണ്. എഐ നമുക്ക് നേരിട്ട് ഉത്തരങ്ങൾ നൽകാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ നമ്മുടെ മസ്തിഷ്കം ആ ഉത്തരം കണ്ടെത്താനുള്ള പ്രക്രിയയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നു. പ്രശ്നപരിഹാര ശേഷി എന്നത് നിരന്തരമായ പരിശ്രമത്തിലൂടെ വളർത്തിയെടുക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. എന്നാൽ പത്തു മിനിറ്റ് പോലും നീളുന്ന എഐ ഉപയോഗം ഈ പരിശ്രമശീലത്തെ അഥവാ ‘പെർസിസ്റ്റൻസിനെ’ (Persistence) തകർക്കുന്നു എന്ന് പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
നേരിട്ട് ഉത്തരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നത് നമ്മുടെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത താൽക്കാലികമായി വർധിപ്പിച്ചേക്കാമെങ്കിലും, അത് അടിസ്ഥാനപരമായ ചില ശേഷികളെ ഇല്ലാതാക്കി നമ്മെ നിസ്സഹായരാക്കുന്നു. ഓരോ കാര്യത്തിനും സാങ്കേതികവിദ്യയെ ആശ്രയിക്കുന്ന പ്രവണത മസ്തിഷ്കത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ മന്ദീഭവിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ഭാവിയിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ നേരിടുമ്പോൾ പകച്ചുനിൽക്കുന്ന ഒരു തലമുറയെ സൃഷ്ടിക്കുമോ എന്ന ആശങ്കയാണ് ഗവേഷകർ പങ്കുവെക്കുന്നത്.
എന്നാൽ എല്ലാത്തരം എഐ ഉപയോഗവും ഒരുപോലെ ദോഷകരമല്ല എന്ന ആശ്വാസകരമായ കണ്ടെത്തലും ഈ പഠനത്തിലുണ്ട്. നിർമിതബുദ്ധിയെ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതിലാണ് കാര്യം. നേരിട്ട് ഉത്തരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിനായി എഐയെ ഉപയോഗിക്കുന്നവരിലാണ് ചിന്താശേഷി കുറയുന്നത് കണ്ടത്. അതേസമയം, കേവലം സൂചനകൾക്കോ (Hints) സംശയനിവാരണത്തിനോ വേണ്ടി മാത്രം എഐയെ സമീപിക്കുന്നവരിൽ ഈ പ്രശ്നം കാര്യമായി കണ്ടില്ല.
അതായത്, എഐ നമ്മെ പഠിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു അധ്യാപകനാകണം, അല്ലാതെ ഹോംവർക്ക് എഴുതി നൽകുന്ന ഒരാളാകരുത്. പുതിയ കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാനും സ്വയം വെല്ലുവിളിക്കാനും എഐയെ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അത് നമ്മുടെ ബുദ്ധിയെ ബാധിക്കുന്നില്ല. സാങ്കേതികവിദ്യയെ ക്രിയാത്മകമായി എങ്ങനെ വിനിയോഗിക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൃത്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശമാണ് ഇതിലൂടെ ഗവേഷകർ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നത്.
വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലോ ജോലിസ്ഥലത്തോ എഐ നിരോധിക്കണം എന്നല്ല ഈ പഠനം അർത്ഥമാക്കുന്നത് എന്ന് എംഐടിയിലെ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായ മൈക്കിൾ ബക്കർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വേഗതയോടൊപ്പം നമ്മുടെ ചിന്താശേഷിയെയും പരിപാലിക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാനം. എഐ നൽകുന്ന സൗകര്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം ബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള അപഗ്രഥനത്തിന് മുൻഗണന നൽകണം.
എഐയുടെ അപകടങ്ങളിൽ സാധാരണയായി മനുഷ്യർക്ക് അവയ്ക്ക് മേലുള്ള നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുന്ന സാഹചര്യങ്ങളാണ് സങ്കൽപ്പിക്കാറുള്ളതെങ്കിലും, ഇത് മനുഷ്യരെ തന്നെ അശക്തരാക്കാനുള്ള കെൽപ്പുണ്ടെന്ന് ഈ പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. നാം എഐയെ നിയന്ത്രിക്കണോ അതോ എഐ നമ്മെ നിയന്ത്രിക്കണോ എന്നത് നമ്മുടെ തീരുമാനമാണ്. ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ അടിമകളാകാതെ, അതിനെ കരുതലോടെ ഉപയോഗിച്ചാൽ മാത്രമേ മനുഷ്യത്വവും സർഗ്ഗാത്മകതയും സംരക്ഷിക്കാൻ നമുക്ക് സാധിക്കൂ.
