ആനയുടെ കൂറ്റൻ ശരീരത്തിന് അനുയോജ്യമായ കാഴ്ചശക്തിയില്ലെങ്കിലും, അതിന്റെ തുമ്പിക്കൈ ലോകത്തെ തൊട്ടറിയാനുള്ള വിസ്മയകരമായ ഒരു ഉപകരണമാണ്. ജർമ്മനിയിലെ മാക്സ് പ്ലാങ്ക് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഇന്റലിജന്റ് സിസ്റ്റംസിലെ ഗവേഷകർ നടത്തിയ പഠനമനുസരിച്ച്, ആനയുടെ തുമ്പിക്കൈയിലുള്ള ആയിരത്തോളം വരുന്ന രോമങ്ങൾ വെറും പൂടകളല്ല, മറിച്ച് അതീവ സംവേദനക്ഷമതയുള്ള സ്പർശനേന്ദ്രിയങ്ങളാണ്. ആഹാരം തേടാനും പരസ്പരമുള്ള വിനിമയത്തിനും സഹായിക്കുന്ന ഈ രോമങ്ങൾ ആനയുടെ ജീവിതത്തിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
ആനകൾ തങ്ങളുടെ ചുറ്റുപാടുകളെ മനസ്സിലാക്കുന്നത് ഈ രോമങ്ങളിലൂടെയുള്ള സ്പന്ദനങ്ങൾ വഴിയാണ്. തുമ്പിക്കൈയുടെ അഗ്രം ഒരു വസ്തുവിൽ സ്പർശിക്കുമ്പോൾ അവിടുത്തെ രോമങ്ങൾ ചെറുതായി വളയുകയും അതൊരു സ്പന്ദനം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ സ്പന്ദനങ്ങൾ രോമത്തിന്റെ ചുവട്ടിലുള്ള ‘മെക്കനോറിസെപ്റ്ററുകൾ’ (Mechanoreceptors) എന്നറിയപ്പെടുന്ന കോശങ്ങളിലേക്ക് കൈമാറപ്പെടുന്നു. ഇതുവഴിയാണ് വസ്തുക്കളുടെ വലുപ്പവും ആകൃതിയും കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ ആനകൾക്ക് കഴിയുന്നത്.
ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ തുമ്പിക്കൈ രോമങ്ങളുടെ ആന്തരിക ഘടന വളരെ സങ്കീർണ്ണമാണെന്ന് ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. സ്കാനിംഗിലൂടെ നടത്തിയ പരിശോധനയിൽ, ഈ രോമങ്ങൾ ഉള്ളിൽ ‘ട്യൂബ്യൂളുകൾ’ എന്ന് വിളിക്കുന്ന പൊള്ളയായ അറകളാൽ നിർമ്മിതമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിച്ചു. പുല്ല് മുറിച്ചുവെച്ചതുപോലെയുള്ള ഈ ഘടനയാണ് തുമ്പിക്കൈ നീളുന്ന ഭാഗത്തേക്ക് രോമങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ വളയാൻ സഹായിക്കുന്നത്. കാര്യമായ പരിക്കേൽക്കാതെ രോമങ്ങളെ കാക്കുന്നതും ഈ പ്രത്യേക ഘടനയാണ്.
ഈ സ്പർശന രോമങ്ങളുടെ മറ്റൊരു സവിശേഷത അവയുടെ അസാധാരണമായ ഭൗതിക സ്വഭാവമാണ്. തൊലിയിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന രോമഭാഗത്തിന് പ്ലാസ്റ്റിക്കിന്റെ അത്രയും കട്ടിയുണ്ടെങ്കിലും, അതിന്റെ അഗ്രഭാഗം ചുവടിനേക്കാൾ 40 മടങ്ങ് മൃദുലമാണ്. ഏതാണ്ട് മൃദുവായ റബ്ബറിനോട് സാമ്യമുള്ള അഗ്രഭാഗം വഴിയാണ് അതീവ സൂക്ഷ്മമായ സ്പർശനങ്ങൾ പോലും ആന തിരിച്ചറിയുന്നത്. എന്നാൽ, ഒരിക്കൽ നശിക്കുകയോ കേടുപറ്റുകയോ ചെയ്താൽ ഈ രോമങ്ങൾ പിന്നീട് ഒരിക്കലും കിളിർക്കില്ല എന്നത് പ്രകൃതിയിലെ അപൂർവ്വമായ ഒന്നാണ്.
‘സയൻസ്’ ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ ഗവേഷണ ഫലം ആനകളുടെ പെരുമാറ്റത്തെയും അവയുടെ ലോകത്തെയും കുറിച്ചുള്ള പുതിയ കാഴ്ചപ്പാടുകളാണ് നൽകുന്നത്. വെറുമൊരു പേശീ നിർമ്മിതമായ അവയവം എന്നതിലുപരി, ആനയുടെ തുമ്പിക്കൈ പ്രകൃതി ഒരുക്കിയ ഏറ്റവും മികച്ച സെൻസർ സംവിധാനങ്ങളിൽ ഒന്നാണെന്ന് ഇത് തെളിയിക്കുന്നു. ആനകൾ തങ്ങളുടെ ചുറ്റുപാടുകളുമായി എങ്ങനെ സംവദിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ കണ്ടെത്തൽ ശാസ്ത്രലോകത്തെ സഹായിക്കും.