ഹൈടെക് ചൈനീസ് നിരീക്ഷണ കപ്പലുകളുടെ പതിവ് ഡോക്കിംഗ് അഭ്യർത്ഥനകളെത്തുടർന്ന് ഇന്ത്യയും യുഎസും ഉന്നയിച്ച ശക്തമായ സുരക്ഷാ ആശങ്കയിലും വിദേശ ഗവേഷണ കപ്പലുകളുടെ സന്ദർശനത്തിന് ഏർപ്പെടുത്തിയ വിലക്ക് അടുത്ത വർഷം മുതൽ നീക്കാൻ ശ്രീലങ്ക തീരുമാനിച്ചതായി ജാപ്പനീസ് മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
എൻഎച്ച്കെ വേൾഡ് ജപ്പാൻ സന്ദർശിച്ച ശ്രീലങ്കൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അലി സാബ്രിയെ അറിയിച്ചതാണ് നിലപാടിലെ മാറ്റം. ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ ചൈനീസ് ഗവേഷണ കപ്പലുകളുടെ വരവുകൾ വർധിച്ചതോടെ, അത് ചാരക്കപ്പലുകളാകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ന്യൂഡൽഹി ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിക്കുകയും അത്തരം കപ്പലുകളെ അതിൻ്റെ തുറമുഖങ്ങളിൽ ഡോക്ക് ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കരുതെന്ന് കൊളംബോയോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു .
ഇന്ത്യ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, ജനുവരിയിൽ തുറമുഖത്ത് ഡോക്ക് ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് വിദേശ ഗവേഷണ കപ്പലുകളുടെ പ്രവേശനം ശ്രീലങ്ക നിരോധിച്ചു. ഈ വർഷം ആദ്യം, ഒരു ചൈനീസ് കപ്പലിന് ഇത് ഒരു അപവാദം നൽകിയിരുന്നുവെങ്കിലും നിരോധനം തുടരുമെന്ന് പറഞ്ഞു.
തൻ്റെ സർക്കാരിന് വിവിധ രാജ്യങ്ങൾക്ക് വ്യത്യസ്ത നിയമങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ലെന്നും ചൈനയെ മാത്രം തടയുമെന്നും സാബ്രി പറഞ്ഞു. മറ്റുള്ളവർ തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിൽ തൻ്റെ രാജ്യം പക്ഷം പിടിക്കില്ലെന്നും എൻഎച്ച്കെ വേൾഡ് ജപ്പാൻ വെള്ളിയാഴ്ച ഒരു റിപ്പോർട്ടിൽ പറഞ്ഞു. അടുത്ത വർഷം ജനുവരി വരെയാണ് മൊറട്ടോറിയം. അടുത്ത വർഷം ശ്രീലങ്ക തുറമുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് വിദേശ ഗവേഷണ കപ്പലുകളെ നിരോധിക്കില്ലെന്ന് സാബ്രി പറഞ്ഞു.
2023 നവംബർ വരെ 14 മാസത്തിനുള്ളിൽ രണ്ട് ചൈനീസ് ചാരക്കപ്പലുകൾ ശ്രീലങ്കൻ തുറമുഖങ്ങളിൽ ഡോക്ക് ചെയ്യാൻ അനുവദിച്ചു, ഒന്ന് നികത്താനും മറ്റൊന്ന് ഗവേഷണത്തിനും. ചൈനീസ് ഗവേഷണ കപ്പൽ ഷി യാൻ 6 2023 ഒക്ടോബറിൽ ശ്രീലങ്കയിലെത്തി കൊളംബോ തുറമുഖത്ത് എത്തി, ബീജിംഗ് ദ്വീപ് രാഷ്ട്രത്തിൻ്റെ നാഷണൽ അക്വാട്ടിക് റിസോഴ്സസ് റിസർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെൻ്റ് ഏജൻസിയുമായി (NARA) സഹകരിച്ച് “ജിയോഫിസിക്കൽ സയൻ്റിഫിക് റിസർച്ച്” എന്ന് ഉദ്ധരിച്ചു.
ഷി യാൻ 6 എത്തുന്നതിന് മുമ്പ് അമേരിക്ക ശ്രീലങ്കയോട് ആശങ്ക അറിയിച്ചിരുന്നു. 2022 ഓഗസ്റ്റിൽ, ചൈനീസ് നാവികസേനയുടെ കപ്പൽ യുവാൻ വാങ് 5 തെക്കൻ ശ്രീലങ്കയിലെ ഹമ്പൻടോട്ടയിൽ ഡോക്ക് ചെയ്തു.
അതിനിടെ, സോണാർ ഘടിപ്പിച്ച ഒരു കപ്പൽ നൽകാനുള്ള ജപ്പാൻ്റെ പദ്ധതിക്ക് സാബ്രി നന്ദി പ്രകടിപ്പിച്ചു, ഇത് ശ്രീലങ്കയ്ക്ക് “സ്വന്തമായി സർവേ നടത്താനും സ്വന്തം ഡാറ്റ ശേഖരിക്കാനും വാണിജ്യപരമായി നേട്ടങ്ങൾ കൊയ്യാനും അവസരം നൽകുമെന്ന്” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ശ്രീലങ്കയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കാത്ത സമുദ്രവിഭവങ്ങളുണ്ടെന്നും ഗവേഷണം അനിവാര്യമാണെന്നും എന്നാൽ അത് സുതാര്യമായ രീതിയിൽ നടത്തേണ്ടതുണ്ടെന്നും സാബ്രി ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു, NHK റിപ്പോർട്ട് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
