മതസ്വാതന്ത്ര്യവും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ ബന്ധം പരിശോധിക്കാൻ സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഒൻപതംഗ ബെഞ്ച് തയ്യാറെടുക്കുന്നു. ശബരിമല യുവതീപ്രവേശന വിധി പുനഃപരിശോധിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ വിപുലമായ നടപടിക്ക് തുടക്കമിട്ടത്. ആകെ ഏഴ് സുപ്രധാന നിയമപ്രശ്നങ്ങളാണ് കോടതിക്ക് മുന്നിലുള്ളത്. ഇത് കേവലം ശബരിമലയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല, മറിച്ച് ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ മതവിഭാഗങ്ങളുടെ ആചാരങ്ങളെയും അവകാശങ്ങളെയും ദൂരവ്യാപകമായി ബാധിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.
ശബരിമല കേസിലെ വിധി പുനഃപരിശോധിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോഴാണ് സമാനമായ മറ്റ് വിഷയങ്ങളും ഒന്നിച്ച് പരിഗണിക്കാൻ കോടതി തീരുമാനിച്ചത്. മുസ്ലിം സ്ത്രീകളുടെ പള്ളിപ്രവേശനം, ദാവൂദി ബോറ സമുദായത്തിലെ പെൺകുട്ടികളുടെ ചേലാകർമം തുടങ്ങിയ കേസുകളിലെ പൊതുവായ നിയമപ്രശ്നങ്ങളാണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. ഓരോ മതാചാരത്തെയും പ്രത്യേകമായി കാണുന്നതിന് പകരം, ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഒരു പൊതുവായ തീർപ്പാണ് കോടതി ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ഭരണഘടനയുടെ 25-ാം അനുച്ഛേദം നൽകുന്ന മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയും പരിധിയും എന്താണെന്നതാണ് കോടതിക്ക് മുന്നിലെ പ്രധാന ചോദ്യം. വ്യക്തികളുടെ മതസ്വാതന്ത്ര്യവും ഒരു പ്രത്യേക വിശ്വാസിസമൂഹത്തിന്റെ അവകാശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധം കോടതി പരിശോധിക്കും. കൂടാതെ, മതാചാരങ്ങൾ പൊതുക്രമം, ധാർമികത, ആരോഗ്യം എന്നിവയ്ക്ക് പുറമെ ഭരണഘടനയുടെ മൂന്നാം പാർട്ടിലെ മറ്റ് മൗലികാവകാശങ്ങൾക്ക് വിധേയമാണോ എന്നും ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തും.
‘ധാർമികത’ എന്ന പദത്തിന് ഭരണഘടന നൽകുന്ന നിർവ്വചനം എന്താണെന്നും അതിൽ ഭരണഘടനാപരമായ ധാർമികത ഉൾപ്പെടുമോ എന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തത വരുത്തും. മതാചാരങ്ങളിൽ കോടതിക്ക് എത്രത്തോളം ഇടപെടാം എന്നതും, 25(2)(ബി) അനുച്ഛേദത്തിലെ ‘ഹിന്ദുക്കളിലെ വിഭാഗങ്ങൾ’ എന്നതുകൊണ്ട് എന്താണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത് എന്നതും പരിശോധനാ വിഷയങ്ങളാണ്. വിശ്വാസിസമൂഹത്തിന് പുറത്തുള്ളവർ പൊതുതാൽപ്പര്യ ഹർജിയിലൂടെ ആചാരങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത് എത്രത്തോളം അനുവദിക്കാമെന്നും കോടതി തീരുമാനിക്കും.
ഈ ഒൻപതംഗ ബെഞ്ചിന്റെ തീരുമാനം ഹിജാബ് കേസ് അടക്കമുള്ള പല സുപ്രധാന കേസുകളിലും അതിനിർണ്ണായകമാകും. അന്യമതസ്ഥരെ വിവാഹം കഴിച്ച പാഴ്സി സ്ത്രീകളുടെ ക്ഷേത്രപ്രവേശനം പോലുള്ള തടഞ്ഞുവെക്കപ്പെട്ട കേസുകളിലും ഇതിലൂടെ വ്യക്തത കൈവരും. ഇന്ത്യയുടെ മതേതര സ്വഭാവവും ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളും ആചാരങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ ഈ വിധി ചരിത്രപരമായ ഒരു നാഴികക്കല്ലാകുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്.
