ജോഷിമഠും പരിസര പ്രദേശങ്ങളും പ്രതിവർഷം 6.5 സെന്റീമീറ്റർ അല്ലെങ്കിൽ 2.5 ഇഞ്ച് എന്ന തോതിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റിമോട്ട് സെൻസിംഗ് നടത്തിയ രണ്ട് വർഷത്തെ പഠനത്തിൽ കണ്ടെത്തി.
ഡെറാഡൂൺ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പ്രദേശത്തിന്റെ സാറ്റലൈറ്റ് ഡാറ്റ ഉപയോഗിക്കുന്നു, ഇത് വളരെയധികം ടെക്റ്റോണിക് പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാണുകയും വളരെ സെൻസിറ്റീവായതുമാണ്. കെട്ടിടങ്ങളും റോഡുകളും വൻതോതിൽ വിള്ളലുകൾ വികസിച്ചതോടെ കുറച്ചുകാലമായി ‘മുങ്ങി’യിരുന്ന ക്ഷേത്രനഗരമായ ജോഷിമഠ് ഈ വർഷം പ്രതിസന്ധിയിലായി.
90 കിലോമീറ്റർ താഴേക്കുള്ള മറ്റൊരു നഗരത്തിലും വിള്ളലുകൾ രൂപപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. സമീപത്തെ നാഷണൽ തെർമൽ പവർ കോർപ്പറേഷന്റെയോ എൻടിപിസിയുടെയോ തപോവൻ പദ്ധതിയാണ് സ്ഥിതി വഷളാക്കിയതെന്ന് ജോഷിമഠിലെ നാട്ടുകാർ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു.
2020 ജൂലൈ മുതൽ 2022 മാർച്ച് വരെ ശേഖരിച്ച സാറ്റലൈറ്റ് ചിത്രങ്ങൾ മുഴുവൻ പ്രദേശവും സാവധാനം മുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു. ചുവന്ന ഡോട്ടുകൾ മുങ്ങുന്ന ഭാഗങ്ങളെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. അവ താഴ്വരയിലുടനീളം വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു, ജോഷിമഠിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല, ഡാറ്റ കാണിക്കുന്നു.
ഇതിനോടകം ജോഷിമഠിലെ 110-ലധികം കുടുംബങ്ങൾ വീടുവിട്ടിറങ്ങി, നഗരം മുഴുവൻ ഒഴിപ്പിക്കാനാണ് പദ്ധതി. എന്നാൽ, രോഷാകുലരായ നാട്ടുകാരുടെ പ്രതിഷേധത്തെത്തുടർന്ന് ഇന്ന് തുടങ്ങേണ്ടിയിരുന്ന ബുൾഡോസർ ഉപയോഗിച്ച് പൊളിക്കുന്നത് നിർത്തിവച്ചു. തീർഥാടകരുടെ തിരക്കിനെ ആശ്രയിക്കുന്ന നഗരത്തിലെ വ്യാപാരികളും ഹോട്ടൽ ഉടമകളും തങ്ങളെ മുൻകൂട്ടി അറിയിച്ചിരുന്നില്ലെന്ന് പറഞ്ഞു.
“ആളുകൾ കഷ്ടപ്പെട്ട് സമ്പാദിച്ച പണത്തിൽ നിന്ന് വീടുകൾ നിർമ്മിച്ചു, പക്ഷേ ഇപ്പോൾ അവർക്ക് അവ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടിവരുന്നു,” സ്ഥിതിഗതികൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സംസ്ഥാനത്തേക്ക് അയച്ച ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ നിന്നുള്ള ജൂനിയർ പ്രതിരോധ മന്ത്രിയും എംപിയുമായ അജയ് ഭട്ട് പറഞ്ഞു.
“എല്ലാവരേയും സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കുക എന്നതാണ് ഞങ്ങളുടെ മുൻഗണന. പ്രധാനമന്ത്രി നിരന്തരം സ്ഥിതിഗതികൾ നിരീക്ഷിച്ചുവരികയാണ്. ഉദ്യോഗസ്ഥരെ വിന്യസിച്ചിട്ടുണ്ട്, സൈന്യം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. പശുസംരക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങളും ഉണ്ടാക്കും,” അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ഹോട്ടലുകളും വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളും കൂടാതെ 678 വീടുകൾ ഇപ്പോൾ അപകടാവസ്ഥയിലാണെന്നും അവയിൽ 87 എണ്ണം മാത്രമാണ് ഒഴിപ്പിച്ചതെന്നും ഉത്തരാഖണ്ഡ് സർക്കാർ അറിയിച്ചു.
സംഭവിക്കുന്ന ദുരന്തം ജോഷിമത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ജോഷിമഠിലേക്കുള്ള കവാടമായി കാണുന്ന കർണപ്രയാഗിലെ ഒരു പ്രദേശത്തെ താമസക്കാർ — ബഹുഗുണ നഗർ — കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് മാസങ്ങളായി കുറഞ്ഞത് 50 വീടുകളിലെങ്കിലും വൻ വിള്ളലുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
