ബ്രിട്ടനിലെ പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് ജീവനക്കാരെ കണ്ണീരിലാഴ്ത്തിയ ഹൊറൈസൺ ഐടി അഴിമതിയിലെ ഇരകൾക്കുള്ള പ്രധാന നഷ്ടപരിഹാര പദ്ധതി ഈ ശനിയാഴ്ച രാത്രി 11.59-ഓടെ അവസാനിക്കുന്നു. ‘ഹൊറൈസൺ ഷോർട്ട്ഫാൾ സ്കീം’ (HSS) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പദ്ധതിയുടെ കാലാവധി നീട്ടാത്തത് ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് അർഹമായ തുക ലഭിക്കാനുള്ള അവസരം നഷ്ടമാക്കിയേക്കാം. തെറ്റായ ഐടി സിസ്റ്റം കാരണം സാമ്പത്തിക നഷ്ടം സംഭവിച്ചവർക്ക് 75,000 പൗണ്ട് വരെ നിശ്ചിത തുകയായോ അതിൽ കൂടുതലോ അവകാശപ്പെടാൻ ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ സാധിക്കുമായിരുന്നു.
പദ്ധതിയുടെ കാലാവധി തീരാനിരിക്കെ പോലും പ്രതിമാസം നൂറുകണക്കിന് അപേക്ഷകളാണ് പോസ്റ്റ് ഓഫീസിന് ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. നവംബർ 28-നും ഡിസംബർ 19-നും ഇടയിൽ മാത്രം 357 അപേക്ഷകൾ ലഭിച്ചത് ഈ സഹായപദ്ധതിയുടെ അനിവാര്യത വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. കഴിഞ്ഞ വർഷം ഓരോ മാസവും കുറഞ്ഞത് 248 അപേക്ഷകളെങ്കിലും ലഭിച്ചിരുന്നു. ഇത്രയധികം അപേക്ഷകൾ ഇപ്പോഴും വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, പെട്ടെന്നുള്ള ഈ കാലാവധി തീരൽ ആയിരക്കണക്കിന് മുൻ പോസ്റ്റ് മാസ്റ്റർമാർക്ക് നീതി നിഷേധിക്കാൻ കാരണമാകുമെന്ന് നിയമവിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ ഹൊറൈസൺ ഐടി സിസ്റ്റം നടപ്പിലാക്കിയതുമുതൽ ബ്രിട്ടനിലെ സബ് പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് ജീവനക്കാർ വലിയ വേട്ടയാടലിന് ഇരയായിരുന്നു. മോർച്ചറി, തട്ടിപ്പ്, വ്യാജ അക്കൗണ്ടിംഗ് എന്നീ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി ഏകദേശം 3,500 ബ്രാഞ്ച് ഉടമകളെയാണ് പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് തെറ്റായി പ്രതിചേർത്തത്. ഇതിൽ 900-ലധികം പേർ വിചാരണ നേരിടേണ്ടി വന്നു. ഇരകളായവർക്ക് ഇതുവരെ 13,379 അപേക്ഷകളിൽ നിന്നായി ഏകദേശം 812 ദശലക്ഷം പൗണ്ട് നൽകിക്കഴിഞ്ഞു. പദ്ധതി പ്രകാരം അപേക്ഷിച്ചവരിൽ 92% പേരും എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന 75,000 പൗണ്ട് എന്ന തുകയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
ക്ലെയിമുകൾ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കാനുള്ള തിടുക്കത്തിൽ പലരും തങ്ങൾക്ക് സംഭവിച്ച യഥാർത്ഥ നഷ്ടത്തേക്കാൾ കുറഞ്ഞ തുകയ്ക്ക് ഒത്തുതീർപ്പിന് തയ്യാറാകുകയാണെന്ന് വിദഗ്ധനായ മാത്യു ഹദ്ദോയെ ഉദ്ധരിച്ച് ഗാർഡിയൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. കേവലം പണത്തിനപ്പുറം ഈ അഴിമതി ഇരകളുടെ കുടുംബബന്ധങ്ങളെയും വ്യക്തിജീവിതത്തെയും സാരമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. പ്രതിമാസം 300-ഓളം അപേക്ഷകൾ വരുന്നത് തുടരുമ്പോൾ പദ്ധതി നിർത്തലാക്കുന്നത് ഉചിതമല്ലെന്നും പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് കൂടുതൽ സുതാര്യത കാണിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
നിലവിൽ 10,000-ലധികം ഇരകൾക്കായി സർക്കാർ ഇതുവരെ 1.33 ബില്യൺ പൗണ്ട് നഷ്ടപരിഹാരമായി വിതരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. സമയപരിധി അവസാനിച്ചാലും പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്തവർക്ക് ഏകദേശം രണ്ട് ആഴ്ചത്തെ സാവകാശം (leeway) നൽകുന്നത് പരിഗണനയിലാണെന്ന് പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് ചെയർമാൻ നൈജൽ റെയിൽടൺ വ്യക്തമാക്കി. അർഹരായ എല്ലാ പോസ്റ്റ് മാസ്റ്റർമാരിലേക്കും ഈ വിവരം എത്തിക്കാൻ സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും മറ്റും പരസ്യങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ടെന്നും പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് അറിയിച്ചു.
