ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പിൻ്റെ 150-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ‘അവിഭക്ത ഇന്ത്യ’ സെമിനാറിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പാകിസ്ഥാനെയും ബംഗ്ലാദേശിനെയും മറ്റ് അയൽ രാജ്യങ്ങളെയും ഇന്ത്യ ക്ഷണിച്ചു. അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച് ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൻ്റെ ചരിത്രത്തെ യോജിപ്പിച്ച് ആഘോഷിക്കാനുള്ള സർക്കാരിൻ്റെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യ സംരംഭമാണിത്. പാകിസ്ഥാൻ, ബംഗ്ലാദേശ്, ഭൂട്ടാൻ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, മ്യാൻമർ, മാലിദ്വീപ്, ശ്രീലങ്ക, നേപ്പാൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് ക്ഷണങ്ങൾ അയച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിനു പുറമേ, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, സെൻട്രൽ, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഏഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും ക്ഷണങ്ങൾ അയച്ചിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ പാകിസ്ഥാൻ തങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം സ്ഥിരീകരിച്ചു, ബംഗ്ലാദേശിൽ നിന്നുള്ള സ്ഥിരീകരണം കാത്തിരിക്കുകയാണെന്ന് വാർത്താ ഏജൻസിയായ പ്രസ് ട്രസ്റ്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ബംഗ്ളാദേശ് സ്ഥിരീകരിച്ചാൽ അതൊരു ചരിത്ര നിമിഷമായിരിക്കും.
ഇന്ത്യാ ഗവൺമെൻ്റിലെ വിവിധ മന്ത്രാലയങ്ങൾ പരിപാടി അവിസ്മരണീയമാക്കാൻ സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേക അവസരത്തോടനുബന്ധിച്ച് 150 രൂപയുടെ പ്രത്യേക സ്മരണിക നാണയം പുറത്തിറക്കാൻ ധനമന്ത്രാലയം തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ, കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പിൻ്റെ 150 വർഷം ആഘോഷിക്കുന്ന റിപ്പബ്ലിക് ദിനത്തിൽ പ്രത്യേക ടാബ്ലോയ്ക്ക് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം അനുമതി നൽകി.
ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് – ഒരു ലഘു ചരിത്രം:
1875 ജനുവരി 15 നാണ് ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് സ്ഥാപിതമായത്. എന്നാൽ , കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ വളരെ നേരത്തെ തന്നെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയാണ് ആദ്യത്തെ കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 1785-ൽ കൽക്കട്ട ഒബ്സർവേറ്ററിയും 1796-ൽ മദ്രാസ് ഒബ്സർവേറ്ററിയും 1826-ൽ ബോംബെ ഒബ്സർവേറ്ററിയും ആരംഭിച്ചു.
1864-ൽ കൊൽക്കത്തയെ ചുഴലിക്കാറ്റ് തകർത്തതിന് ശേഷം 1875-ൽ IMD നിലവിൽ വന്നു. തുടർന്ന് 1866-ലും 1871-ലും രണ്ട് മാരകമായ മൺസൂൺ ബംഗാളിൽ ഉടനീളം ക്ഷാമത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. റെക്കോർഡ് സൂക്ഷിക്കലും ഡാറ്റ വിശകലനവും ആവശ്യമാണെന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിൻ്റെ കീഴിലുള്ള ഭരണകൂടം തീരുമാനിച്ചപ്പോഴായിരുന്നു ഇത്. അതിനാൽ കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ ശേഖരണവും വിശകലനവും ഒരു കുടക്കീഴിൽ ആരംഭിച്ചു – അതാണ് ഇന്ത്യ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് എന്ന ഓർഗനൈസേഷൻ.
1875-ൽ അതിൻ്റെ തുടക്കം മുതൽ, IMD യുടെ ആസ്ഥാനം കൽക്കട്ടയിലായിരുന്നു. 1905-ൽ ഇത് ഷിംലയിലേക്കും പിന്നീട് 1928-ൽ പൂനെയിലേക്കും 1944-ൽ ന്യൂ ഡൽഹിയിലേക്കും മാറ്റി . കാലക്രമേണ, ഐഎംഡി എളിയ തുടക്കത്തിൽ നിന്ന് ഏഷ്യയിലെ ഒരു മുൻനിര കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനക്കാരനായി മാറി. 1947-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതിനുശേഷം, കാലാവസ്ഥാ ശാസ്ത്രം, ആശയവിനിമയം, ശാസ്ത്രീയ കണ്ടുപിടുത്തം എന്നിവയിൽ IMD കാര്യമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ടെലിഗ്രാമിൻ്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ, IMD പ്രധാന കാലാവസ്ഥാ അപ്ഡേറ്റുകളും മുന്നറിയിപ്പുകളും ടെലിഗ്രാം വഴി അയച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ആഗോള ഡാറ്റാ കൈമാറ്റത്തിനായി ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ സന്ദേശ-സ്വിച്ചിംഗ് കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലൊന്ന് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇത് കാലാവസ്ഥാ ആശയവിനിമയത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. കാലാവസ്ഥാ ഗവേഷണത്തിനുള്ള ആദ്യകാല ഇലക്ട്രോണിക് കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലൊന്നും ഇത് സ്വന്തമാക്കി.
ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ ഏജൻസിയായ ISRO സ്ഥാപിതമായപ്പോൾ, കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് അതിനോട് സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. 24 മണിക്കൂറും കാലാവസ്ഥ നിരീക്ഷണത്തിനും ചുഴലിക്കാറ്റ് മുന്നറിയിപ്പുകൾക്കുമായി സ്വന്തം ഭൂസ്ഥിര ഉപഗ്രഹമായ ഇൻസാറ്റ് വിക്ഷേപിച്ച ആദ്യത്തെ വികസ്വര രാജ്യമായി ഇന്ത്യ മാറി.
