പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ റെയിൽ ഗതാഗത രംഗത്ത് ചരിത്രനേട്ടവുമായി ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ. രാജ്യത്തെ ആദ്യ ഹൈഡ്രജൻ ഇന്ധന സെൽ ട്രെയിന് വാണിജ്യ സർവീസിന് അനുമതി ലഭിച്ചതോടെ റെയിൽവേയുടെ ഹരിതപരിവർത്തന ശ്രമങ്ങൾക്ക് പുതിയ ഊർജം ലഭിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഹരിയാനയിലെ നോർത്തേൺ റെയിൽവേയുടെ ജിന്ദ്–സോനെപത് റൂട്ടിലാണ് ട്രെയിൻ സർവീസ് നടത്തുക.
ബ്രോഡ് ഗേജ് പാതയിൽ സർവീസ് നടത്തുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തവും ദൈർഘ്യമേറിയതുമായ ഹൈഡ്രജൻ പവർ ട്രെയിനാണിതെന്നാണ് റെയിൽവേ വൃത്തങ്ങൾ അവകാശപ്പെടുന്നത്. ജർമ്മനി, ജപ്പാൻ, ചൈന, അമേരിക്ക തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾക്കൊപ്പമാണ് ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ വിജയകരമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ നിരയിൽ ഇന്ത്യയും ഇടം നേടുന്നത്.
10 കോച്ചുകളുള്ള ട്രെയിനിന്റെ പ്രൊപ്പൽഷൻ സംവിധാനം 1,200 കിലോവാട്ട് ശേഷിയുള്ള ഹൈഡ്രജൻ ഇന്ധന സെല്ലിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ട്രെയിനിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലും ഡ്രൈവിംഗ് പവർ കാറുകൾ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും ഓരോ യൂണിറ്റിനും 1,200 കിലോവാട്ട് ശേഷിയുണ്ടെന്നും റെയിൽവേ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ മൊത്തം 2,400 കിലോവാട്ട് വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.
വാണിജ്യ സർവീസിൽ മണിക്കൂറിൽ 75 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിലാണ് ട്രെയിൻ ഓടുക. എന്നാൽ പരീക്ഷണ ഓട്ടങ്ങളിൽ മണിക്കൂറിൽ 120 കിലോമീറ്റർ വരെ വേഗത കൈവരിക്കാൻ സാധിച്ചതായും അധികൃതർ അറിയിച്ചു.
ഹൈഡ്രജൻ ഇന്ധനം പൂർണമായി നിറച്ചാൽ ഏകദേശം 250 കിലോമീറ്റർ വരെ സഞ്ചരിക്കാനുള്ള ശേഷി ട്രെയിനിനുണ്ട്. ഹൈഡ്രജനും ഓക്സിജനും തമ്മിലുള്ള രാസപ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് ഇന്ധന സെൽ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ പ്രക്രിയയിൽ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഹാനികരമായ വാതകങ്ങൾ പുറത്തുവരില്ല. ജലബാഷ്പവും താപവും മാത്രമാണ് ഉപോൽപ്പന്നങ്ങളായി രൂപപ്പെടുന്നത്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഡീസൽ എഞ്ചിനുകളെ അപേക്ഷിച്ച് പൂർണമായും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദവും മലിനീകരണരഹിതവുമായ ഗതാഗത സംവിധാനമായാണ് ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകളെ കണക്കാക്കുന്നത്.
സുരക്ഷയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം
ട്രെയിനിന്റെ മുൻഭാഗത്തും പിൻഭാഗത്തുമായി 54 ഹൈഡ്രജൻ സിലിണ്ടറുകളാണ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഹരിയാനയിലെ ജിന്ദിൽ തദ്ദേശീയ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് പ്രത്യേക ഹൈഡ്രജൻ സംഭരണ-ഇന്ധന നിറയ്ക്കൽ കേന്ദ്രവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഹൈഡ്രജൻ ചോർച്ച കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള അത്യാധുനിക സെൻസറുകൾ, അഗ്നിബാധ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ, സുരക്ഷാ നിരീക്ഷണ ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയും ട്രെയിനിൽ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. പെട്രോളിയം ആൻഡ് എക്സ്പ്ലോസീവ്സ് സേഫ്റ്റി ഓർഗനൈസേഷൻ (PESO) ആവശ്യമായ സുരക്ഷാ അനുമതികളും നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
‘നമോ ഗ്രീൻ റെയിൽ’ പദ്ധതിയുടെ കീഴിൽ പൂർണമായും തദ്ദേശീയ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ചാണ് ട്രെയിൻ വികസിപ്പിച്ചത്. ലഖ്നൗവിലെ റിസർച്ച് ഡിസൈൻസ് ആൻഡ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് ഓർഗനൈസേഷൻ (RDSO) ഡിസൈൻ തയ്യാറാക്കിയപ്പോൾ, ചെന്നൈയിലെ ഇന്റഗ്രൽ കോച്ച് ഫാക്ടറിയാണ് നിർമ്മാണ ചുമതല നിർവഹിച്ചത്.
ഭാവിയിലെ ഹരിത റെയിൽവേയ്ക്ക് വഴികാട്ടി
ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ ബ്രോഡ് ഗേജ് ശൃംഖലയുടെ 99 ശതമാനത്തിലധികം ഭാഗം ഇതിനകം വൈദ്യുതീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഓവർഹെഡ് വൈദ്യുത ലൈനുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും പ്രത്യേക റൂട്ടുകളിലും ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾ വലിയ സാധ്യതകൾ തുറക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
കാർബൺ പുറന്തള്ളൽ കുറയ്ക്കുക, ഹരിത ഊർജ ഉപയോഗം വർധിപ്പിക്കുക, സുസ്ഥിര ഗതാഗത സംവിധാനം വികസിപ്പിക്കുക എന്നീ ലക്ഷ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇന്ത്യയെ കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കുന്ന നിർണായക ചുവടുവയ്പ്പായാണ് ഈ ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിൻ പദ്ധതിയെ റെയിൽവേ വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്.
