യുകെയിലെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ ഗുരുതര പ്രതിസന്ധിയിലാണെന്ന ആശങ്കകൾ ശക്തമാകുന്നു. കേസുകളുടെ കുത്തനെ വർധിച്ച കെട്ടിക്കിടപ്പ് നിലവിലെ വേഗതയിൽ തീർക്കാൻ ഏകദേശം 300 വർഷമെടുക്കുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പാണ് കോടതി മന്ത്രി സാറാ സാക്ക്മാൻ നൽകിയത്. ഇരകൾക്കും പരാതിക്കാർക്കും നീതി ലഭിക്കാൻ വർഷങ്ങളോളം കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരുന്ന സാഹചര്യം രാജ്യത്ത് വലിയ ചർച്ചയായിരിക്കുകയാണ്.
നീതിന്യായ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, ക്രൗൺ കോടതികളിൽ നിലവിൽ 80,000-ത്തിലധികം കേസുകളും മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതികളിൽ 3.7 ലക്ഷത്തിലധികം കേസുകളും പരിഗണന കാത്തുകിടക്കുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് കേസുകൾ രണ്ട് വർഷത്തിലേറെയായി തീർപ്പാകാതെ തുടരുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ബലാത്സംഗക്കേസുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗൗരവമേറിയ കേസുകളിലും നീണ്ട കാലതാമസം നേരിടേണ്ടിവരുന്നത് ഇരകളെ കൂടുതൽ ദുരിതത്തിലാക്കുന്നുവെന്നാണ് വിമർശനം.
കോവിഡ് മഹാമാരിക്കാലത്ത് കോടതികളുടെ പ്രവർത്തനം തടസ്സപ്പെട്ടതാണ് പ്രതിസന്ധിയുടെ പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്നായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്. 2020-ന് ശേഷം കേസുകളുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി ഉയർന്നപ്പോൾ, അവ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ അതേ വേഗത്തിൽ വികസിച്ചില്ല. ഇതോടെ കേസുകൾ തീർപ്പാക്കുന്നതിലെ കാലതാമസം ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിലയിലേക്ക് എത്തുകയായിരുന്നു.
പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ കൂടുതൽ നിക്ഷേപവും മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതികൾക്ക് അധിക അധികാരവും നൽകാനാണ് സർക്കാർ ആലോചിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, കോടതികളിലെ സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാനെന്ന പേരിൽ ജൂറി വിചാരണകളുടെ പരിധി കുറയ്ക്കാനുള്ള നിർദേശങ്ങൾ ശക്തമായ വിവാദത്തിനും വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. അഭിഭാഷക സംഘടനകളും മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകരും ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളെ ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്ക ഉയർത്തുന്നു.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയതും വിശ്വസനീയവുമായ നീതിന്യായ സംവിധാനങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് കോടതികൾ ഇന്ന് അഭിമുഖീകരിക്കുന്നത് വെറും ഭരണപരമായ പ്രശ്നമല്ല. നീതി വൈകുന്നത് നീതി നിഷേധിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണെന്ന പഴമൊഴി വീണ്ടും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന പ്രതിസന്ധിയായാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. കേസുകളുടെ കെട്ടിക്കിടപ്പ് കുറയ്ക്കാനും പൊതുജന വിശ്വാസം നിലനിർത്താനും സർക്കാർ എത്ര വേഗത്തിൽ ഫലപ്രദമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമെന്നതാണ് ഇനി നിർണായകം.
