കിരാന ഹിൽസ് എന്താണ്? ‘ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ’ന് ശേഷം അതിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

2025 മെയ് 7 ന് പാക്കിസ്ഥാൻ അധിനിവേശ കശ്മീരിലെയും (പി‌ഒകെ) പാകിസ്ഥാനിലെയും ഒമ്പത് ഭീകര ക്യാമ്പുകൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇന്ത്യ നടത്തിയ “ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ ന്” ശേഷം, ഇന്ത്യൻ സായുധ സേന പാകിസ്ഥാൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള പ്രദേശമായ കിരാന കുന്നുകളിലും ആക്രമണം നടത്തിയതായി സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വ്യാപകമായ ഊഹാപോഹങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നു.

ഇതിന് മറുപടിയായി, ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ എയർ ഓപ്പറേഷൻസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ എയർ മാർഷൽ എ കെ ഭാരതി തിങ്കളാഴ്ച നടന്ന പത്രസമ്മേളനത്തിൽ ഈ അവകാശവാദങ്ങളെ വ്യക്തമായി തള്ളിക്കളഞ്ഞു. പാകിസ്ഥാനിലെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലെ സർഗോധ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കിരാന കുന്നുകളിൽ കനത്ത പുകപടലങ്ങൾ ഉയരുന്നതും വലിയ സ്ഫോടനങ്ങൾ ഉണ്ടായതായി അവകാശപ്പെടുന്നതുമായ നിരവധി എക്സ് (മുമ്പ് ട്വിറ്റർ) അക്കൗണ്ടുകളിൽ പ്രചരിച്ച ഫോട്ടോകളും വീഡിയോകളും കിരാന കുന്നുകളിലും പാകിസ്ഥാന്റെ വ്യോമതാവളങ്ങളിലും ആക്രമണം ഉൾപ്പെടെ ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം വികസിപ്പിച്ചോ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് മാധ്യമങ്ങൾക്കിടയിൽ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തി.

“കിരാന ഹിൽസിൽ ചില ആണവ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ഞങ്ങളെ അറിയിച്ചതിന് നന്ദി. ഞങ്ങൾക്ക് അത് അറിയില്ലായിരുന്നു,” എയർ മാർഷൽ എ.കെ. ഭാരതി പരിഹാസത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു. അതുവഴി സ്ഥലത്തുണ്ടായ ആക്രമണത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ പങ്കാളിത്തം നിഷേധിച്ചു.

കിരാന കുന്നുകളുടെ തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം

പാകിസ്ഥാൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ഒരു നിർണായക പ്രദേശമായി കിരാന കുന്നുകൾ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ കുന്നുകൾക്കുള്ളിലെ ഗുഹകൾ പാകിസ്ഥാൻ സൈന്യം ആണവായുധങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വേൾഡ് ന്യൂക്ലിയർ അസോസിയേഷൻ 2025 ഫെബ്രുവരിയിലെ റിപ്പോർട്ടിൽ, “ആയുധങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ പ്ലൂട്ടോണിയം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നാല് വലിയ റിയാക്ടറുകൾ ഇസ്ലാമാബാദിൽ നിന്ന് 200 കിലോമീറ്റർ തെക്ക് ഖുഷാബിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു” എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു.

ഭൂഗർഭ ആണവ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുള്ള, വളരെ ശക്തമായ ഒരു സൈനിക മേഖലയായിട്ടാണ് കിരാന ഹിൽസ് വ്യാപകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. 2017 നവംബറിൽ ദി പ്രിന്റ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു ലേഖനത്തിൽ കേണൽ വിനായക് ഭട്ട് (റിട്ടയേർഡ്) ഇത് വിശദീകരിച്ചു.

സർഗോധയിലെ മുഷഫ് വ്യോമതാവളത്തിന്റെ റൺവേയിൽ ഒരു ആക്രമണം നടന്നതായി ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. ഗൂഗിൾ മാപ്‌സ് അനുസരിച്ച്, കിരാന കുന്നുകളിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 19.9 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് വ്യോമതാവളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾക്കിടയിലും, കിരാന കുന്നുകൾ തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമല്ലെന്ന് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചു.