പ്രകൃതി അതിന്റെ വിസ്മയകരമായ കൈവിരുതുകളാൽ തീർത്തതാണ് സ്പെയിനിലെ പൈറനീസ് പർവതനിരകൾ എന്നാണ് ലോകം ഇതുവരെ കരുതിയിരുന്നത്. എന്നാൽ, ആ ധാരണകളെ പൂർണ്ണമായി തിരുത്തിക്കുറിക്കുന്ന അതിശയിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കണ്ടെത്തലുമായി എത്തിയിരിക്കുകയാണ് ഗവേഷകർ. പൈറനീസ് പർവതനിരയിലെ ഒരു വലിയ ഭാഗം പ്രകൃതിദത്തമായി ഉണ്ടായതല്ലെന്നും, മറിച്ച് 2000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് റോമൻ സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ കാലത്ത് മനുഷ്യർ കൃത്രിമമായി രൂപപ്പെടുത്തിയതാണെന്നുമാണ് പുതിയ കണ്ടെത്തൽ.
അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ വലിയ തോതിൽ സ്വർണ്ണം ഖനനം ചെയ്യാൻ റോമാക്കാർ നടത്തിയ എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിസ്മയത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ് ഈ പർവതനിരകൾ.
ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ടൺ മണ്ണ് നീക്കം ചെയ്തുകൊണ്ട് ഒരു പർവതത്തിന്റെ ആകൃതി തന്നെ മാറ്റിമറിച്ച റോമാക്കാരുടെ എഞ്ചിനീയറിംഗ് വൈദഗ്ധ്യം ഗവേഷകരെപ്പോലും അമ്പരപ്പിക്കുന്നതാണ്. സ്പെയിൻ-ഫ്രാൻസ് അതിർത്തിയിലുള്ള സെർഡന്യ താഴ്‌വരയിലെ കൃത്രിമ കിടങ്ങുകളുള്ള ആഴമേറിയ പ്രദേശങ്ങളിലും ‘ഗില്ലെട്രെസ് ഡി അൽ’ എന്ന സ്ഥലത്തുമാണ് ഗവേഷകർ പ്രധാനമായും പഠനം നടത്തിയത്.
2010 മുതൽ 2022 വരെ ഈ പ്രദേശത്ത് തുടർച്ചയായി നടത്തിയ വിപുലമായ ഖനനങ്ങളിൽ നിന്നും 4.5 മീറ്റർ വീതിയും 1.5 മീറ്റർ ആഴവുമുള്ള ഒരു പുരാതന ജലസംഭരണി കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയമായ ‘ഒപ്റ്റിക്കലി സ്റ്റിമുലേറ്റഡ് ലുമിനസെൻസ്’ രീതിയിലൂടെ ഈ ഘടനയുടെ പഴക്കം നിർണ്ണയിച്ചു. എഡി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിനും എഡി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിനും ഇടയിലാണ് ഈ ഖനന കേന്ദ്രം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതെന്നാണ് ഈ പരിശോധനയിലൂടെ വ്യക്തമായത്.
വളരെ സങ്കീർണ്ണവും എന്നാൽ അതിശക്തവുമായ ഒരു ഹൈഡ്രോളിക് സംവിധാനമാണ് റോമാക്കാർ സ്വർണ്ണവേട്ടയ്ക്കായി ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. പർവതത്തിന്റെ മുകൾഭാഗത്തുള്ള വലിയ ജലസംഭരണികളിൽ വൻതോതിൽ വെള്ളം ശേഖരിച്ചു നിർത്തും. തുടർന്ന് ഈ വെള്ളം പെട്ടെന്ന് ഒന്നിച്ച് താഴേക്ക് ഒഴുക്കിവിടുന്നു. അതിശക്തമായ ജലപ്രവാഹത്തിന്റെ മർദ്ദം കാരണം സ്വർണ്ണ നിക്ഷേപമുള്ള മണ്ണും പാറകളും തകർന്ന് ഉരുകി താഴേക്ക് ഒഴുകും. ഇത്തരത്തിൽ താഴേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്ന ചെളിയിൽ നിന്നാണ് വിലയേറിയ സ്വർണ്ണ കണികകൾ അവർ വേർതിരിച്ചെടുത്തിരുന്നത്.
ഈ അത്യാധുനിക മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ഏകദേശം 2 ദശലക്ഷം ഘനമീറ്റർ മണ്ണാണ് റോമാക്കാർ ഇവിടെ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തത് എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രശസ്ത പുരാതന റോമൻ എഴുത്തുകാരനായ പ്ലിനി ദി എൽഡർ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരുടെ ചരിത്രരചനകളിൽ ഈ പ്രദേശത്തെ സ്വർണ്ണ നിക്ഷേപത്തെക്കുറിച്ചും റോമാക്കാരുടെ ഖനന രീതികളെക്കുറിച്ചും കൃത്യമായ പരാമർശങ്ങളുണ്ട്.
ഈ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് കൂടുതൽ കരുത്തുപകരുന്നതാണ് ഖനന മേഖലയ്ക്ക് സമീപത്തുനിന്നും ലഭിച്ച പുരാതന ലോഹശാസ്ത്രത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ. കൂടാതെ, ഇവിടെയുള്ള ഒരു പുരാതന സെമിത്തേരിയിൽ നിന്നും കണ്ടെടുത്ത വിലയേറിയ ഒരു സ്വർണ്ണ വളയും ഗവേഷകർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. അക്കാലത്തെ റോമൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ താങ്ങിനിർത്തുന്നതിൽ പൈറനീസ് പർവതനിരയിലെ ഈ സ്വർണ്ണ ഖനിക്ക് എത്രത്തോളം വലിയ പങ്കുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ് ഈ പുതിയ പുരാവസ്തു കണ്ടെത്തലുകൾ.
