ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള സമീപകാല കരാറിനെത്തുടർന്ന്, വീണ്ടും സംഘർഷങ്ങൾ ഉടലെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കും കരാറിൻ്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 5 ഉം സംബന്ധിച്ചാണ് തർക്കം. ഈ നിർണായക കരാറിൻ്റെ നിബന്ധനകൾ ലംഘിച്ചതായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും പരസ്പരം ആരോപിക്കുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കടൽ പാതകളിൽ ഒന്നായി ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു,
അതിലൂടെയാണ് ആഗോള എണ്ണയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം കടന്നുപോകുന്നത്. മുമ്പ്, ഇറാൻ ഈ പാത തടഞ്ഞിരുന്നു. ഇത് നൂറുകണക്കിന് ചരക്ക് കപ്പലുകളെ കുടുക്കി ആഗോള എണ്ണ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ പ്രതിസന്ധി ഒഴിവാക്കാൻ, ജൂൺ 17ന് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഒരു കരാറിലെത്തി.
കരാറിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ -5 എന്താണ്?
പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനും ഒമാൻ ഉൾക്കടലിനും ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന വ്യാപാര കപ്പലുകൾക്ക് അടുത്ത 60 ദിവസത്തേക്ക് അധിക ഫീസൊന്നുമില്ലാതെ സുരക്ഷിതമായ ഗതാഗതം ഇറാൻ നൽകുമെന്ന് കരാറിൻ്റെ ആർട്ടിക്കിൾ -5 വ്യക്തമായി പറയുന്നു. 30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഇറാൻ കടൽ മൈനുകളും മറ്റ് സൈനിക തടസങ്ങളും പൂർണമായും നീക്കം ചെയ്യണം എന്നതായിരുന്നു കരാറിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വ്യവസ്ഥ. എന്നിരുന്നാലും, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൻ്റെ യഥാർത്ഥ നിയന്ത്രണവും മാനേജ്മെന്റും ആർക്കായിരിക്കും എന്നതിനെച്ചൊല്ലി ഇപ്പോൾ ഒരു തർക്കം ഉയർന്നുവരുന്നു.
നിയന്ത്രണത്തിനായുള്ള പോരാട്ടം
ഈ മുഴുവൻ സമുദ്ര മേഖലയെയും സംരക്ഷിക്കുകയും നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് തങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്നും ബാഹ്യശക്തികളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഇടപെടലും അനുവദിക്കില്ലെന്നും ഇറാൻ വ്യക്തമായി പറയുന്നു. മറുവശത്ത്, കപ്പലുകളുടെ ചലനം പൂർണമായും സ്വതന്ത്രവും അന്താരാഷ്ട്ര മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് അനുസൃതവും ആയിരിക്കണമെന്ന് അമേരിക്ക ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രക്രിയയിൽ ഒമാനും ഇൻ്റെർനാഷണൽ മാരിടൈം ഓർഗനൈസേഷനും (IMO) സജീവമായ പങ്ക് വഹിക്കണമെന്ന് അമേരിക്ക ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യുഎസിൻ്റെ ഈ ആവശ്യം തങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തിലുള്ള ഇടപെടലായി ഇറാൻ കണക്കാക്കുന്നു. വെള്ളിയാഴ്ച ഹോർമുസിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഒരു കപ്പൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ സംഘർഷാവസ്ഥ കൂടുതൽ ഗുരുതരമായി. പ്രതികരണമായി, കപ്പലിനെതിരായ ആക്രമണത്തിൻ്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഇറാൻ നിഷേധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അമേരിക്ക ഇറാനെ ആക്രമിച്ചു.
വിദേശ ഇടപെടലുകൾക്ക് എതിരെ ഇറാൻ മുന്നറിയിപ്പ്
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൻ്റെ നടത്തിപ്പ് പൂർണമായും ഇറാൻ്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു കൊണ്ട് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി ഈ വിഷയത്തിൽ ഉറച്ച നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു. പുറത്തുനിന്നുള്ള ഏതൊരു ഇടപെടലും മേഖലയിലെ സ്ഥിതി കൂടുതൽ വഷളാക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
അതേസമയം, ഇറാൻ്റെ കോപം വർദ്ധിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഒരു ബദൽ കടൽ പാത സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളിൽ യുഎസ് ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇറാൻ നിശ്ചയിച്ച വടക്കൻ കടൽ പാത മാത്രമേ കപ്പലുകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്ന് ഇറാൻ്റെ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (IRGC) മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഈ കർശന നിലപാട് നിരവധി എണ്ണ ടാങ്കറുകളെ അവരുടെ പാത മാറ്റാൻ നിർബന്ധിതരാക്കി.
ബിസിനസിൽ പ്രതികൂല സ്വാധീനം
ഈ അക്രമ സംഭവങ്ങളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പിരിമുറുക്കങ്ങളുടെയും ആഘാതം സമുദ്ര വ്യാപാരത്തിൽ വ്യക്തമായി കാണാം. ഡാറ്റ പ്രകാരം, ബുധനാഴ്ച ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ 70 കപ്പലുകൾ കടന്നുപോയപ്പോൾ, ശനിയാഴ്ചയോടെ ഈ എണ്ണം 40 ആയി കുറഞ്ഞു. കപ്പലുകളുടെ എണ്ണത്തിലെ ഈ ഗണ്യമായ കുറവ് ആഗോള എണ്ണ വിതരണത്തെയും വിലയെയും കുറിച്ച് ആശങ്ക ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഈ പിരിമുറുക്കത്തിനിടയിൽ, എവർ ലവ്ലി, കിക്കു എന്നീ രണ്ട് കപ്പലുകളും ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും, നിലവിലെ സാഹചര്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ഇരുരാജ്യങ്ങളും തൽക്കാലം വലിയ സംഘർഷങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്നും നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്കുള്ള സാധ്യത ഇതുവരെ അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്നും പ്രതിരോധ വിദഗ്ദർ വിശ്വസിക്കുന്നു.
